Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

  • 04.03.2026 16:01
  • 1.1k+

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi.

Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr. Dimestrol gormonal terapiýada ulanylýan dermanlyk serişdedir. Adatça metan diňe ýangyç hökmünde ulanylýardy, indi bolsa bu maddany himiki senagaty üçin hem örän gymmatly çig mala öwürmek mümkinçiligi döredi.  

Mesele metanyň gurluş taýdan örän durnukly bolmagyndadyr. Ol beýleki maddalar bilen aňsat-aňsat täsirleşmeýär. Santýago-de-Kompostela uniwersitetiniň professory Martin Fanýanasyň ýolbaşçylygyndaky topar bu meseläni demir esasly kömekçi madda we LED çyralaryň ýagtysy arkaly çözdüler. Täze usul täsirleşmäni dogry ugra gönükdirmäge we artykmaç galyndylaryň emele gelmegini azaltmaga mümkinçilik berdi.

Netijede barlagçylar metan molekulasyna zerur bolan himiki bölegi birleşdirip, ondan has çylşyrymly we gymmatly birleşmeleri almagy başardylar. Demriň ulanylmagy bu usuly has elýeterli we howpsuz edýär, täsirleşme bolsa agyr şertleri talap etmezden kadaly ýagdaýda geçýär.


düýn 16:09
1k+

Bennu asteroidinde çylşyrymly himiki «adajyklar» ýüze çykaryldy

Bennu asteroidinden alnan nusgalarda organiki maddalaryň we minerallaryň deňölçegsiz paýlanyşy ýüze çykaryldy, olar özboluşly himiki «adajyklary» emele getirýärler. Bu açyş irki asteroidlerdäki suwuk suwuň......

düýn 16:04
689

Neýron ulgamy öýjükdäki belok baglanyşyklaryny 95% takyklyk bilen öňünden aýtmagy öwrendi

“Ýokary ykdysadyýet mekdebi” milli ylmy-barlag uniwersitetiniň alymlary beloklaryň biri-biri bilen özara täsirleşjekdigini 95% takyklyk bilen çaklaýan GSMFormer-PPI modelini işläp düzdüler. Bu işläp düzme......

düýn 11:01
1.4k+

Iň "arassa": astronomlar rekord derejede pes elementli ýyldyz tapdylar

Çikago uniwersitetiniň talyplarynyň topary agyr elementleriň rekord derejede az mukdaryna eýe bolan SDSS J0715-7334 ýyldyzyny tapdylar. Bu şu wagta çenli belli bolan iň “arassa” ýyldyzdyr....

09.04.2026 09:31
4k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....