Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

  • 04.03.2026 16:01
  • 1.1k+

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi.

Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr. Dimestrol gormonal terapiýada ulanylýan dermanlyk serişdedir. Adatça metan diňe ýangyç hökmünde ulanylýardy, indi bolsa bu maddany himiki senagaty üçin hem örän gymmatly çig mala öwürmek mümkinçiligi döredi.  

Mesele metanyň gurluş taýdan örän durnukly bolmagyndadyr. Ol beýleki maddalar bilen aňsat-aňsat täsirleşmeýär. Santýago-de-Kompostela uniwersitetiniň professory Martin Fanýanasyň ýolbaşçylygyndaky topar bu meseläni demir esasly kömekçi madda we LED çyralaryň ýagtysy arkaly çözdüler. Täze usul täsirleşmäni dogry ugra gönükdirmäge we artykmaç galyndylaryň emele gelmegini azaltmaga mümkinçilik berdi.

Netijede barlagçylar metan molekulasyna zerur bolan himiki bölegi birleşdirip, ondan has çylşyrymly we gymmatly birleşmeleri almagy başardylar. Demriň ulanylmagy bu usuly has elýeterli we howpsuz edýär, täsirleşme bolsa agyr şertleri talap etmezden kadaly ýagdaýda geçýär.


şu gün 16:16
411

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň döreýşini surata düşürdiler

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň — örän güýçli magnit meýdany bolan neýtron ýyldyzynyň döreýşine tomaşa etdiler. Bu açyş magnetarlaryň aşa ýagty täze ýyldyzlary energiýa bilen üpjün edýändigi baradaky 16 ýyllyk teoriýany tassyklady...

11.03.2026 15:23
8.2k+

Ýaponiýadaky täze açyş saçyň düşmegine garşy netijeli bejerginiň salgysyny berdi

Ýaponiýanyň RIKEN instituty we OrganTech biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary saçyň üznüksiz ösmegini üpjün edýän öýjükleriň ozal näbelli bolan görnüşini tapdylar. Barlagyň netijeleri Biochemical and Biophysical Research Communications atly ylmy žurnalda çap edildi...

10.03.2026 11:37
2.1k+

Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi...

09.03.2026 15:46
2.2k+

Awstraliýada iň kiçijik opossumyň gizlin populýasiýasynyň yzlary tapyldy

Australian Zoologist ylmy žurnalynda çap edilen täze gözleg, Günorta Awstraliýanyň Ýork ýarym adasyndaky «Dhilba Guuranda-Innes» milli seýilgähinde kiçi girdenek opossumyň (Cercartetus lepidus) bolmagynyň mümkindigini görkezýär...