Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

  • 04.03.2026 16:01
  • 1.1k+

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi.

Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr. Dimestrol gormonal terapiýada ulanylýan dermanlyk serişdedir. Adatça metan diňe ýangyç hökmünde ulanylýardy, indi bolsa bu maddany himiki senagaty üçin hem örän gymmatly çig mala öwürmek mümkinçiligi döredi.  

Mesele metanyň gurluş taýdan örän durnukly bolmagyndadyr. Ol beýleki maddalar bilen aňsat-aňsat täsirleşmeýär. Santýago-de-Kompostela uniwersitetiniň professory Martin Fanýanasyň ýolbaşçylygyndaky topar bu meseläni demir esasly kömekçi madda we LED çyralaryň ýagtysy arkaly çözdüler. Täze usul täsirleşmäni dogry ugra gönükdirmäge we artykmaç galyndylaryň emele gelmegini azaltmaga mümkinçilik berdi.

Netijede barlagçylar metan molekulasyna zerur bolan himiki bölegi birleşdirip, ondan has çylşyrymly we gymmatly birleşmeleri almagy başardylar. Demriň ulanylmagy bu usuly has elýeterli we howpsuz edýär, täsirleşme bolsa agyr şertleri talap etmezden kadaly ýagdaýda geçýär.


düýn 16:50
1k+

LEGO 32 gektar meýdanda äpet Gün energiýa parkyny döredýär: ol ýerde 30 700 panel oturdylar

LEGO Group kompaniýasy Wirjiniýa ştatynyň (ABŞ) Çesterfild okrugynda öz hususy Gün elektrostansiýasy bolan önümçilik toplumyny gurýar. Taslama 32 gektar meýdany tutýan Gün energiýa parkyny döretmegi göz öňünde tutýar diýip, Interesting Engineering habar berýär...

23.03.2026 13:40
3.1k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

23.03.2026 09:29
4.9k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 12:31
6.3k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...