Ýapon alymlary meduzanyň täze görnüşini tapdylar we oňa samuraýyň adyny dakdylar

  • 05.11.2025 10:14
  • 2.8k+

Ýaponiýanyň Sendaý aýlagynda fizaliýa diýlip atlandyrylýan zäherli meduzanyň täze görnüşi tapyldy. Kobalt-gök reňkli bu jandar öz adyny ýerli meşhur samuraý — feodal Date Masamuneniň hormatyna aldy. Täze görnüşe Physalia mikazuki (“ýarymaýly tuwulga geýen adam”) diýlip at berildi. Masamune söweşde ýarymaý bilen bezelen tuwulga geýipdir.

Bu açyş Frontiers in Marine Science žurnalynda neşir edilipdir.
Meduzany ilkinji gezek Tohoku uniwersitetiniň talyp-barlagçysy tötänden görüpdir. Ol meduzany derrew gaba salyp laboratoriýa eltipdir.

Alymlar jandaryň gurluşyny nusgawy fizaliýa görnüşleri bilen deňeşdirip, onuň aýratyn anatomiýa alamatlarynyň barlygyny anykladylar. Mundan öň Ýaponiýanyň demirgazyk-gündogarynda diňe Physalia utriculus görnüşi belli diýip hasaplanylýardy. DNK synaglary bolsa täze görnüşiň sebitde köpden bäri bardygyny, diňe tanalmandygyny görkezdi.
Ylmyň pikiriçe, Sendaý aýlagynda bu meduzalaryň köpelişi Kurosio akynynyň ýyly suwlary we deňiz ýylylygynyň üýtgemeleri bilen baglanyşykly bolup biler.
Alymlar kenarýaka suwlaryna ünsli gözegçilik etmegiň möhümdigini nygtaýarlar, fizaliýanyň tutujy ösüntgeleri birnäçe metre çenli uzap bilýär we onuň dişlemesi güýçli agyry döredýär. Yzygiderli gözegçilik diňe dynç alyjylary goramak bilen çäklenmän, deňiz ekoulgamlarynda barýan üýtgeşmeleri has gowy düşünmäge hem ýardam edýär.


26.11.2025 11:15
2k+

Türkmen alymlary alunitiň, tozganyň we rozmariniň binýadynda fitomineral bejeriş gelini işläp taýýarladylar

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy «Alunitiň, tozganyň (Taraxacum officinale) we rozmariniň (Rosmarinus officinalis) fitomineral bejeriş geli» atly işläp taýýarlamak tehnologiýasyna awtorlyk hukugyny bellige aldy...

26.11.2025 10:04
1.9k+

Garaharsaň hatda adatdan daşary kosmos şertlerinde-de ýaşaýşa ukyply bolup çykdy

Physcomitrium patens garaharsaň (moh) görnüşiniň sporalary Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda dokuz aý bolandan soň hem ýaşaýşa ukyply bolup galdy. Kosmosda wagty olar wakuuma, temperatura üýtgemelerine, mikrograwitasiýa, ultrabenewşe şöhlelerine we kosmos radiasiýasyna sezewar boldy diýlip, iScience žurnalyndaky täze makalada aýdylýar...

24.11.2025 13:51
6.5k+

Alymlar Santorinidäki 25 müňden gowrak ýertitremäniň sebäbini anyklady

Şu ýylyň başynda Santorini grek adasynda köpüsiniň ululygy 5 baldan geçýän onlarça müň ýertitreme bolup geçdi. Indi birnäçe aýdan soň alymlar bu hadysanyň sebäbini anyklady – ol magmanyň, ýagny erän dag jynsynyň ýerasty hereketi boldy diýip, Bi-bi-si habar berýär...

24.11.2025 13:43
3.7k+

Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi

21-22-nji noýabrda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi. Bilim ministrligi tarapynda guralan bu bäsleşige Türkmenistanyň dürli künjeginden ýaşlaryň 300-e golaýy öz taýýarlan robotlary bilen gatnaşdy...