Ýapon alymlary meduzanyň täze görnüşini tapdylar we oňa samuraýyň adyny dakdylar

  • 05.11.2025 10:14
  • 2.9k+

Ýaponiýanyň Sendaý aýlagynda fizaliýa diýlip atlandyrylýan zäherli meduzanyň täze görnüşi tapyldy. Kobalt-gök reňkli bu jandar öz adyny ýerli meşhur samuraý — feodal Date Masamuneniň hormatyna aldy. Täze görnüşe Physalia mikazuki (“ýarymaýly tuwulga geýen adam”) diýlip at berildi. Masamune söweşde ýarymaý bilen bezelen tuwulga geýipdir.

Bu açyş Frontiers in Marine Science žurnalynda neşir edilipdir.
Meduzany ilkinji gezek Tohoku uniwersitetiniň talyp-barlagçysy tötänden görüpdir. Ol meduzany derrew gaba salyp laboratoriýa eltipdir.

Alymlar jandaryň gurluşyny nusgawy fizaliýa görnüşleri bilen deňeşdirip, onuň aýratyn anatomiýa alamatlarynyň barlygyny anykladylar. Mundan öň Ýaponiýanyň demirgazyk-gündogarynda diňe Physalia utriculus görnüşi belli diýip hasaplanylýardy. DNK synaglary bolsa täze görnüşiň sebitde köpden bäri bardygyny, diňe tanalmandygyny görkezdi.
Ylmyň pikiriçe, Sendaý aýlagynda bu meduzalaryň köpelişi Kurosio akynynyň ýyly suwlary we deňiz ýylylygynyň üýtgemeleri bilen baglanyşykly bolup biler.
Alymlar kenarýaka suwlaryna ünsli gözegçilik etmegiň möhümdigini nygtaýarlar, fizaliýanyň tutujy ösüntgeleri birnäçe metre çenli uzap bilýär we onuň dişlemesi güýçli agyry döredýär. Yzygiderli gözegçilik diňe dynç alyjylary goramak bilen çäklenmän, deňiz ekoulgamlarynda barýan üýtgeşmeleri has gowy düşünmäge hem ýardam edýär.


11.01.2026 20:28
7.2k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.1k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
12k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...

10.01.2026 19:18
2.9k+

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy ýaşlaryň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik yglan etdi

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy we Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşi ýaşlaryň arasynda ylmy işler boýunça bäsleşik yglan etdi. Bäsleşigiň düzgünnamasy Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi Geňeşiniň saýtynda çap edildi...