Genetikler ýaponlaryň gelip çykyşynyň täze şahasyny tapdylar

  • şu gün 12:07
  • 403

Ýaponiýanyň RIKEN institutynyň alymlary ýurduň ilatynyň iň uly göwrümli genom seljermesini geçirip, häzirki zaman ýaponlarynyň ozal çaklanylyşy ýaly iki däl-de, eýsem üç sany nesil toparyndan gelip çykandygy baradaky netijä geldiler. Bu ylmy gözlegiň netijeleri Science Advances žurnalynda çap edildi.

Genetikler ýurduň ýedi sebitinden bolan 3200-den gowrak adamyň DNK-syny barladylar. Netijede, ozaldan mälim bolan «dzýomon» diýlip atlandyrylýan awçy-ýygnaýjylar toparyndan hem-de ýurda şaly ekmek medeniýetini getiren Gündogar Aziýa migrantlaryndan başga-da, Demirgazyk-Gündogar Aziýa we gadymy emisi halky bilen baglanyşykly täsin bir nesil şahasy-da bolandyr diýlen çaklama döredi.

Bu genetiki aýratynlyk häzirki wagtda Ýaponiýanyň demirgazyk-gündogar sebitlerinde ýaşaýan ilatda has güýçli derejede ýüze çykýar. Gözlegler şonuň bilen birlikde, dzýomon toparyna degişli DNK-nyň iň ýokary mukdarynyň 28,5% görkeziji bilen Okinawa adasynda saklanyp galandygyny görkezdi. Ýurduň günbatar sebitlerinde bolsa Hytaýyň ilaty bilen genetiki baglanyşyklar has ösen bolup, alymlar munuň sebäbini biziň eramyzyň 250–794-nji ýyllary aralygynda bolup geçen göçhä-göçüşlikler bilen düşündirýärler.

Mundan başga-da, alymlar häzirki ýaponlaryň geninde gadymy adamlar bolan neandertallardan we denisowlardan galan 44 sany DNK bölejigini tapdylar. Bu bölejikleriň käbiri ýürek, prostat düwnügi we bogun agyrysy ýaly keselleriň ýüze çykmak ähtimallygyna golaýdyr. Esasan hem, denisowlardan galan bir bölejigiň adamda ikinji görnüşli süýji keseliniň döremegine we olaryň semaglutid diýen dermany kabul edişine täsiriniň bardygy anyklanyldy.

Gözlegçiler bu tapyndylaryň dünýäniň gen maglumatlary hazynasynda ýeterlik derejede görkezilmeyän aziýa halklaryna degişli her bir näsagy onuň öz genine we beden aýratynlygyna görä ýöriteleşdirilen usulda bejermäge uly kömek etjekdigine ynanýarlar.


şu gün 09:42
1k+

Ispaniýada 150 mln ýyllyk gaty gowy saklanan stegozawryň kelleçanagy tapyldy

Ispaniýaly paleontologlar Teruel welaýatynda takmynan 150 million ýyl mundan ozal ýaşap geçen stegozawryň tas bütinleý saklanyp galan kelleçenegini tapdylar. Alymlar bu tapyndyny Ýewropada şu wagta çenli......

şu gün 08:09
526

«Smile» kosmos apparaty Ýeriň magnit meýdanyny öwrenmäge ugrady

Ýewropanyň «Smile» kosmos apparaty Fransiýa Gwianasyndaky kosmos menzilinden «Vega-C» raketasy arkaly äleme uçuryldy. Bu missiýanyň esasy maksady Ýeriň magnit meýdanynyň Günüň şemallaryna we güýçli radiasiýa......

18.05.2026 01:03
3.6k+

47 million galaktikadan we kwazardan gelýän ýagtylyk: Älemiň iň jikme-jik 3D kartasy döredildi

Halkara DESI taslamasy Älemiň iň uly we iň jikme-jik üç ölçegli kartasyny düzüp, 47 milliondan gowrak galaktikadan we kwazarlardan düşýän ýagtylygy ýazga aldy....

17.05.2026 23:19
1.6k+

Rus alymlary melanomanyň maksatly terapiýasy üçin plýonka döretdiler

ITMO uniwersitetiniň we Kant adyndaky Baltika federal uniwersitetiniň alymlary sagdyn öýjüklere zeper ýetirmezden, deri çişlerine garşy dermanlary maksatly goýbermek üçin material işläp düzdüler....