Rak keselini bejermegiň täze usuly ýarym sagatda rak öýjükleriniň 92%-ni ýok etdi

  • 29.10.2025 09:41
  • 7.7k+

Rak häzirki wagtda dünýäde ölüme sebäp bolýan keselleriň arasynda ikinji ýerde durýar. Şonuň üçin alymlar has netijeli we howpsuz bejergi usullaryny gözlemegini dowam etdirýärler.

Tehas uniwersitetiniň (Ostin) we Portu uniwersitetiniň alymlary täze tehnologiýany işläp düzdüler. Olar LED yşygy we galaýynyň örän inçe plastinkalaryny birleşdirip, SnOx nanoplastikleri diýlip atlandyrylýan bejergi usulyny döretdiler. Bu açyş ACS Nano žurnalynyň täze çykýan sanynda neşir edildi.

Näme üçin bu usul möhüm?
 Bejergi rak öýjüklerini saýlap ýok edýär, sagdyn öýjüklere zeper ýetirmeýär we himiýa bejergisindäki ýaly agyryly täsirler döretmeýär. 
Tejribelerde tehnologiýa deriniň rak öýjükleriniň 92%-inikolorektal rak öýjükleriniň 50%-ini ýarym sagadyň içinde ýok etmegi başardy.

Nädip işleýär?
Häzirki wagta çenli rak keselinde köplenç lazer energiýasy ulanylýardy, ýöne bu köplenç sagdyn dokumalara hem zeper ýetirýärdi. Täze usulda lazer çyrasy LED yşygy bilen çalşyldy — bu has arzan, elýeterli we howpsuz.

Näme päsgelçilik bar?
Häzirlikçe esasy kynçylyklar:

  • materiallaryň bahasynyň ýokary bolmagy,
  • ýöriteleşdirilen laboratoriýalaryň zerurlygy.

Indiki ädim näme?
Alymlar tehnologiýanyň ýagtylyk we ýylylyk bilen täsirleşmesini has jikme-jik öwrenjek, beýleki katalizatorlary synap görjek, geljekde klinikada ulanmak üçin ykjam enjam taýýarlamak isleýär.
Maksat — bu usuly hatda enjamy çäkli bolan sebitlerde hem ulanyp bolmagydyr.


10.03.2026 19:18
7.2k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.8k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...