Şwesiýada himiýa boýunça Nobel baýragynyň laureatlary yglan edildi – olar Susumu Kitagawa, Riçard Robson we Omar Ýagi boldy. Olara baýrak “metal-organiki karkas gurluşlary işläp taýýarlandygy üçin” berildi diýlip, Nobel komitetiniň habarynda aýdylýar.
Karkas gurluşlar (käwagt olary koordinasion polimerler diýip atlandyrýarlar) kristallar bilen polimerleriň aralygyndaky bir zatdyr. Olaryň esasy aýratynlygy gurluşlaryň içinde mikroskopik boşluklaryň bolmagydyr. Bu boşluklara beýleki maddalaryň molekulalaryny ýerleşdirip bolýar. Karkas gurluşlaryň dürli görnüşleri dürli molekulalary baglanyşdyryp bilýär. Olaryň esasynda gazlary siňdirmek, derman molekulalaryny saklamak ýa-da daşky gurşawdan zäherli maddalary süzmek üçin materiallar döredilýär.
2024-nji ýylda himiýa boýunça Nobel baýragynyň eýeleri Dewid Beýker, Demis Hassabis we Jon Jamper boldy. AlphaFold2 programmasynyň döredijileri Hassabis we Jamper baýragy “belogyň üç ölçegli gurluşynyň öňünden kesgitlenendigi üçin”, Beýker bolsa “beloklaryň kompýuter dizaýny” üçin aldy.
Mundan öň fiziologiýa we lukmançylyk, şeýle-de fizika boýunça Nobel baýraklarynyň eýeleri belli boldy.
9-njy oktýabrda edebiýat, 10-njy oktýabrda bolsa parahatçylyk boýunça baýraklaryň eýeleri belli bolar. Alfred Nobeliň hatyrasyna ykdysadyýet boýunça baýrak 13-nji oktýabrda yglan ediler.
Her baýragyň pul sylagy 11 mln şwed kronyna (takmynan, 1,17 mln dollar) barabar. Ähli baýraklaryň gowşurylyş dabarasy 10-njy dekabrda, Alfred Nobeliň aradan çykan güni geçiriler.
