Täze barlag kofeniň çylşyrymly ýa-da bölekleýin çözmek mümkin bolmadyk meseleleri çözmekde tutanýerliligi ýokarlandyryp biljekdigini görkezdi. Munuň täsiri dartgynly ýagdaýdaky adamlarda has hem göze ilýärdi.
Synaglara ABŞ-nyň Massaçusets ştatynyň Amhýorst kollejiniň 329 talyby gatnaşdy. Gatnaşanlar çözüp bolmaýan elementli ýumuşlary ýerine ýetirip, bu onuň çözüp boljak bölegini tamamlandan soň synanyşyklara näçe wagtlarynyň gidendigine baha bermäge mümkinçilik berdi.
Birinji synagda kofeiniň 40 milligramlyk dozasy synagdan geçirilýänleriň tutanýerliliginiň dowamlylygyna düýpli täsir etmedi. Doza 100 milligramma çenli artdyrylanda (takmynan bir käse güýçli kofede bolýan mukdar), gatnaşyjylar wizual ýumuşlarda ýok zatlary gözlemek üçin has köp wagt sarp etdiler, ýöne anagrammalar bilen işlenende hiç hili täsir duýulmady. Kofein ýok zady gözlemek üçin sarp edilýän wagtyň umumy mukdaryny ortaça 38% -den 52% -e çenli ýokarlandyrdy.
Üçünji synagda barlagçylar dartgynlylyk ýüküni goşdular: gatnaşyjylar ellerini buz ýaly suwda sakladylar. Bu kortizolyň derejesini, esasanam, dartgynlylyk täsir edenden 20-30 minut soň ýokarlandyrýar. Netijeler dartgynlylygyň tutanýerliligi, esasanam, kofein alanlarda güýçlendirýändigini görkezdi. Bu gatnaşyjylar, kofein almadyklara ýa-da asla dartgynlylyga sezewar edilmediklere garanyňda, ýumuşlary çözmek üçin has köp wagt sarp etdiler.
Alymlar kofeniň ýadawlyga, höweslilige we dofamin, noradrenalin we adenozin ýaly neýrotransmitter ulgamlarynyň işleýşine täsir edip, tutanýerliligi ýokarlandyryp biljekdigini bellediler. Täsir dartgynlylygyň derejesine baglydyr. Takyk mehanizmlerini anyklamak üçin köpräk barlaglar geçirmek gerek.
Synagyň netijeleri Human Psychopharmacology: Clinical and Experimental žurnalynda çap edildi.
