Serbiýada gladiatorlaryň söweşine gatnaşan aýynyň galyndylary tapyldy

  • 24.09.2025 13:17
  • 3.9k+

Häzirki Serbiýanyň Wiminasium şäherindäki gadymy Rim amfiteatrynyň golaýynda ýaşy takmynan 1700 ýyllyk aýy kellesiniň bölekleri  tapyldy. Bu açyş aýylaryň gladiator söweşine gatnaşandygyny görkezýän ilkinji göni subutnamany berýär diýip, Live Science ýazýar.

Galyndylar 2016-njy ýylda tapylypdy, ýöne onuň jikme-jik beýany indi Antiquity žurnalynda  berildi.
Kellesinde söweş wagtynda alnan şikesiň alamatlary görünýär, ýöne ondan biraz gijräk ölen bolmagy ähtimal. Bu kelläniň ýarasynyň bejergisinden we şikesiň kesel ýokuşma alamatlaryndan görünýär. DNK-nyň seljermesi haýwanyň takmynan alty ýaşyndadygyny ýüze çykardy.
Şeýle hem, haýwanyň gyýaklarynyň ýylmanandygy görünýär we barlagçylaryň  bellemegine görä, haýwanyň äňindäki infeksiýanyň alamatlary onuň erkinlikde gezmändigi bilen baglanyşykly - aýylar kapasanyň gözeneklerini çeýnän bolmagy mümkin.
Biziň eýýamymyzyň II asyrynda gurlan Wiminasium amfiteatra 7000 tomaşaçy sygypdyr. Kelle girelgäniň golaýyndan, gaplaň ýaly beýleki haýwanlaryň süňkleriniň ýatan ýerinden tapyldy. Arheologlaryň maglumatlaryna görä, öldürilen haýwanlar meýdançanyň golaýynda pudarlanypdyr, aýratynlykda jaýlanmandyr.
Aýylar gladiator awçylar bilen ikiçäk tutluşyklara çykmaga mejbur edilip, beýleki haýwanlar bilen söweşmäge ýa-da jenaýatçylaryň jezalandyrylmagyna gatnaşmaga mejbur edilendir öýdülýär.


düýn 11:23
1.3k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
7.9k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.8k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.5k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...