Serbiýada gladiatorlaryň söweşine gatnaşan aýynyň galyndylary tapyldy

  • 24.09.2025 13:17
  • 3.9k+

Häzirki Serbiýanyň Wiminasium şäherindäki gadymy Rim amfiteatrynyň golaýynda ýaşy takmynan 1700 ýyllyk aýy kellesiniň bölekleri  tapyldy. Bu açyş aýylaryň gladiator söweşine gatnaşandygyny görkezýän ilkinji göni subutnamany berýär diýip, Live Science ýazýar.

Galyndylar 2016-njy ýylda tapylypdy, ýöne onuň jikme-jik beýany indi Antiquity žurnalynda  berildi.
Kellesinde söweş wagtynda alnan şikesiň alamatlary görünýär, ýöne ondan biraz gijräk ölen bolmagy ähtimal. Bu kelläniň ýarasynyň bejergisinden we şikesiň kesel ýokuşma alamatlaryndan görünýär. DNK-nyň seljermesi haýwanyň takmynan alty ýaşyndadygyny ýüze çykardy.
Şeýle hem, haýwanyň gyýaklarynyň ýylmanandygy görünýär we barlagçylaryň  bellemegine görä, haýwanyň äňindäki infeksiýanyň alamatlary onuň erkinlikde gezmändigi bilen baglanyşykly - aýylar kapasanyň gözeneklerini çeýnän bolmagy mümkin.
Biziň eýýamymyzyň II asyrynda gurlan Wiminasium amfiteatra 7000 tomaşaçy sygypdyr. Kelle girelgäniň golaýyndan, gaplaň ýaly beýleki haýwanlaryň süňkleriniň ýatan ýerinden tapyldy. Arheologlaryň maglumatlaryna görä, öldürilen haýwanlar meýdançanyň golaýynda pudarlanypdyr, aýratynlykda jaýlanmandyr.
Aýylar gladiator awçylar bilen ikiçäk tutluşyklara çykmaga mejbur edilip, beýleki haýwanlar bilen söweşmäge ýa-da jenaýatçylaryň jezalandyrylmagyna gatnaşmaga mejbur edilendir öýdülýär.


düýn 06:29
2.3k+

Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir...

02.02.2026 14:55
1.4k+

Gresiýada iň gadymy agaç gurallar tapyldy: olaryň 430 müň ýyllyk taryhy bar

Gresiýadaky kölleriň biriniň kenarynda dünýäde iň gadymy agaç zähmet gurallary diýlip ykrar edilen iki sany artefakt tapyldy. Tapyndylaryň ýaşy, takmynan, 430 müň ýyla deň diýlip çak edilýär diýip, Associated Press habar berýär...

29.01.2026 10:31
5.9k+

Ýewropada ýaşan adamlar 25 müň ýyl ozal hem ýüzlerçe km aralykda gatnaşyk saklapdyrlar

Arheologlar Merkezi Ispaniýada, gelip çykyşy häzirki Fransiýanyň çäklerine degişli bolan we tapylan ýerinden 700 kilometrden gowrak uzaklykdan getirilen daş gurallaryny tapdylar. Science Advances žurnalynda çap edilen ylmy işde bellenilişi ýaly, bu aralyk Ýewropanyň paleolit döwri üçin daş gurallarynyň daşalan iň uzak aralygy hökmünde tassyklanylýar...

29.01.2026 06:43
2.8k+

Meksikada sapotekleriň 1,4 müň ýyl ozal guran aramgähi tapyldy

Meksikanyň Antropologiýa we taryh milli institutynyň (INAH) arheologlary San-Pablo-Uitso häkimliginiň ýerleşýän ýerinden sapotekleriň , takmynan, biziň eýýamymyzyň 600-nji ýylyna degişli bolan aramgähini ýüze çykardylar...