IAEA-nyň we BSGG-niň bilermenleri Türkmenistana imPACT missiýasynyň saparyny amala aşyrdylar

  • 21.09.2025 20:36
  • 2.2k+

8–13-nji sentýabr aralygynda Aşgabatda we Daşoguz welaýatynda Atom energiýasy boýunça halkara agentligi (MAGATE), Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasy (BSGG) hem-de Rak kesellerini öwreniş halkara agentligi (MAIR) tarapyndan gurnalan imPACT syn missiýasy geçirildi.

Missiýa halkara hünärmenleri we milli hyzmatdaşlary birleşdirip, Türkmenistanda onkologiýa hyzmatyny kämilleşdirmäge gönükdirilen amaly maslahatlary taýýarlamagy maksat edindi. Programmanyň çäginde geňeşmeler, tehniki maslahatlaşmalar we rak keseliniň öňüni alyş we bejeriş ugurlary boýunça alnyp barylýan taslamalaryň işiniň seljermesi geçirildi. Şeýle-de gatnaşyjylar saglygy goraýyş ulgamynyň sanly özgertmelerini we ilkinji, ýöriteleşdirilen hem-de stasionar derejelerde lukmançylyk kömeginiň utgaşdyrylyşyny öwrenip gördüler.
Aýratyn üns rak keseline garşy derman serişdeleriniň elýeterliligine — satyn alyş, üpjünçilik hem-de islegiň öňünden çaklanylmagyna gönükdirildi. Onkologiýa boýunça hünärmenleriň taýýarlanylmagy we bu ugurda bilimiň hilini ýokarlandyrmak meseleleri hem ara alnyp maslahatlaşyldy.
Missiýanyň düzüminde ähli ugurlar boýunça hünärmenler işleşdi: irki anyklaýyş we öňüni alyş, diagnoz, hirurgiýa, himiýa we şöhle bejergisi, ýadro lukmançylygy hem-de paliatiw kömek. Şeýle toplumlaýyn çemeleşme näsaglaryň bejergi ýoly boýunça doly baha bermäge we ulgamdaky ejiz ýerleri ýüze çykarmaga mümkinçilik berdi.
Hünärmenler Onkologiýa ylym-kliniki merkezine (YKOM), Daşoguz onkologiýa merkezine, Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş ylmy-kliniki merkezine, Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň döwlet lukmançylyk uniwersitetine, birnäçe ministrliklere we ylmy edaralara, şeýle hem raýat jemgyýeti guramalaryna bardylar. Şeýle-de BMG-niň ÝUNISEF, ÝUNFPA we BMGÖM ýaly edaralary bilen duşuşyklar geçirildi.

Missiýanyň ahyrynda ýokary derejeli jemleýji sessiýa geçdi. Onda ilkinji netijeler we strategik maslahatlar beýan edildi. Missiýa Türkmenistanda näsaga gönükdirilen, durnukly saglygy goraýyş ulgamyny döretmekde halkara hyzmatdaşlygynyň ähmiýetini nygtady.


14.01.2026 11:06
1.7k+

Google derňewlerden soň gözleg ulgamyndan saglyk üçin howply EA jogaplaryny aýyrdy

Google kompaniýasy The Guardian tarapyndan barlanylandan soň, emeli aň tarapyndan döredilýän gysgaça jogaplaryň (AI Overviews) bir bölegini aýyrdy. Žurnalistler bu jogaplaryň lukmançylyk maglumatlarynda ýalňyşlyklary saklaýandygyny anyklady...

11.01.2026 12:28
2.9k+

Çuwaşiýaly hirurglar galkan şekilli mäziň çişini aýyrmagyň täze we howpsuz usulyny işläp düzdüler

I.N.Ulýanow adyndaky Çuwaş döwlet uniwersitetiniň (ÇDU) hünärmenleri galkan şekilli mäziň zyýansyz çişlerini (kista) aýyrmagyň kämilleşdirilen usulyny oýlap tapdylar we patentlediler. Bu täze usul operasiýa wagtynda ses nerwlerine we galkan şekilli mäziň ýanyndaky ownuk mäzlere zeper ýetme howpuny iň pes derejä düşürýär...

10.01.2026 18:29
1.3k+

ChatGPT-de saglyk baradaky soraglar üçin aýratyn bölüm peýda boldy

OpenAI kompaniýasy ChatGPT-de täze funksiýany – saglyk bilen baglanyşykly soraglar üçin ChatGPT Health ady bilen aýratyn bölümi hödürledi. Bu režimde ulanyjylar has şahsylaşdyrylan jogaplary almak üçin lukmançylyk ýazgylaryny we bedeniň ýagdaýyna gözegçilik ediji programmalary birikdirip bilýär...

10.01.2026 11:15
2.2k+

Her gün 40 mln adam ChatGPT-ä saglyk baradaky soraglar bilen ýüz tutýar

Her gün dünýäde 40 milliondan gowrak adam saglyk barada maglumat almak üçin ChatGPT-ni ulanýar. OpenAI-iň hasabatyna görä, çat-botda ähli habarlaryň 5%-den gowragy lukmançylyk temasy bilen baglanyşykly diýip, Axios neşiri habar berýär...