Hassanyň kesel kesgidi goýlandan soň rahatlanmasyny “Rumpelştilshen täsiri” diýip atlandyrdylar

  • 15.09.2025 10:38
  • 4.6k+

Lukmanlar gyzykly bir hadysa üns berdiler: käbir hassalar lukmandan keseliniň takyk adyny bilenlerinden soň derrew rahatlyk duýýarlar. Şol sebäpli olaryň saglygy entek bejergä başlanmazdan öň gowlaşyp ugraýar. Amerikaly alymlar bu hadysa doganlar Grimmleriň ertekisindäkä meňzedip “Rumpelştilshen täsiri” diýip at bermegi teklip etdiler.

Bu at gahrymanyň adyny bilensoň, ýaramaz bir derwüşi ýeňmegi başarandygy baradaky hekaýat bilen baglanyşykly. Barlagçylaryň sözlerine görä, lukmançylykda şuňa meňzeş bir zat bolup geçýär: kesel kesgidi näbelliligi eýýäm kesgitli meselä öwürýär, bu bolsa aladany azaldýar.
Bu işi Keýsiň Günbatar ätiýaçlyk uniwersitetiniň (ABŞ) kliniki psihiatriýa boýunça dosenti Awaýs Aftab bilelikde ýazdy. Olaryň makalasy BJPsych Bulletin žurnalynda çap edildi.
Gözegçilik täsiriň dartgynly kelle agyrylardan we ukusyzlykdan başlap, içege bozulmasy sindromyna we autizm spektriniň bozulmalaryna çenli köp diagnozda duş gelýändigini ýüze çykardy. Alymlar bu ýeňilligiň näbellilik duýgusynyň kemelmegi we beýleki näsaglar tarapyndan goldaw berilmegi bilen baglanyşyklydygyny çaklaýarlar. Şeýle hem, hünärmenler plasebo täsiri bilen baglanyşygyň bolmagynyň mümkindigini çakladylar.
Awtorlar kesel kesgidine reaksiýanyň dürli-dürlüdigini bellediler. Käbir hassalarda maglumat gorky ýa-da utanç duýgusyny döredip, zerur bolmadyk bejergä sebäp bolup biler. Netijelerine has gowy düşünmek üçin köpräk barlag  geçirmek gerek.


10.03.2026 19:18
7.1k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...