Gruziýada ösümlikleriň iýmitden başga maksatlar üçin ulanylyşynyň iň gadymy yzlary tapyldy

  • 13.09.2025 14:53
  • 1.5k+

Arheologlar Gruziýadaky gowakda ösümlikleriň iýmit üçin däl-de, boýag hökmünde ulanylandygynyň ilkinji göni subutnamalaryny tapdylar. Ýaşy 32000 - 34000 ýyl bolan daş üweýji gurallarda indigoferanyň yzlary tapyldy diýip, Arkeonews ýazýar.

Barlagçylar bu açyşy tassyklamak üçin häzirki zaman usullaryny: mikroskopiýany, kompýuter tomografiýasyny we Raman spektrometrini ulandylar. Bu tehnologiýalar gök reňkiň häsiýetli öwüşginine jogapkär madda bolan indigotiniň ownuk gök bölejiklerini kesgitlemäge mümkinçilik berdi.
Paleolit döwründe ösümlikleriň ulanylyşy baradaky maglumatlar şu wagta çenli gaty çäklidi. Esasy üns has gowy saklanýan daş gurallaryna we haýwan süňklerine gönükdirilýärdi. Täze açyş şol döwrüň adamlarynyň ösümlikleri başga maksatlar üçin - boýaglar we belki-de bejeriş maksady üçin ulanandygyny görkezýär.
Arheologlar gowakdan tapylan alty sany daş guraly gözden geçirdiler. Olaryň bäşisinde iýlip könelmäniň we ösümlik tegmilleriniň alamatlary ýüze çykaryldy. Barlag synaglary bölejikleriň on müňlerçe ýyl ozal daşyň öýjüklerine girizilendigini tassyklady.
Alymlar Isatis tinctoria ösümliginiň ýapraklarynyň indigo almak üçin we belki-de, mikroblara garşy häsiýetleri üçin owradylan bolmagynyň mümkindigini aýdýarlar. Bu açyş paleolit döwrüniň adamlarynyň durmuşynyň has az öwrenilen taraplaryna göz aýlamaga seýrek mümkinçiligi berýär.


15.03.2026 19:36
3.6k+

ILMI merkezi: Er-Riýadda geljekki zehinler üçin täze merkeziň gurluşygy güýçli depginde dowam edýär

Saud Arabystany Er-Riýadda alnyp barylýan giň möçberli gurluşyk taslamasynyň täze suratlaryny çap etdi. Mohammed bin Salmanyň (Misk City) adyny göterýän dünýäde ilkinji girdejisiz şäheriň merkezinde ýerleşýän ILMI ylmy-barlag toplumy kem-kemden kemala gelýär...

15.03.2026 14:07
2.1k+

Alymlar Aýda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler

Ostindäki Tehas uniwersitetiniň we Tehas A&M uniwersitetiniň hünärmenleri Aýda guruljak geljekki bazalarda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler. Geçirilen tejribeleriň dowamynda olara Aýyň topragynyň nusgasynda — regolitde bu ösümligi ösdürip ýetişdirmek we hasyl almak başartdy...

14.03.2026 16:16
2.1k+

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň döreýşini surata düşürdiler

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň — örän güýçli magnit meýdany bolan neýtron ýyldyzynyň döreýşine tomaşa etdiler. Bu açyş magnetarlaryň aşa ýagty täze ýyldyzlary energiýa bilen üpjün edýändigi baradaky 16 ýyllyk teoriýany tassyklady...

11.03.2026 15:23
8.4k+

Ýaponiýadaky täze açyş saçyň düşmegine garşy netijeli bejerginiň salgysyny berdi

Ýaponiýanyň RIKEN instituty we OrganTech biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary saçyň üznüksiz ösmegini üpjün edýän öýjükleriň ozal näbelli bolan görnüşini tapdylar. Barlagyň netijeleri Biochemical and Biophysical Research Communications atly ylmy žurnalda çap edildi...