Dünýäde iň uly aýsberg bolan A23a tomusda üç bölege bölündi

  • 02.09.2025 18:52
  • 11k+

Dünýäde iň uly aýsberg A23a tomusda, takmynan, 1000 inedördül kilometr ýitirip, üç bölege bölündi. Bu barada Arktika we Antarktika ylmy-gözleg instituty habar berýär.

Institutyň maglumatlaryna görä, bir wagtyň özünde meýdany 60-dan 300 inedördül kilometre çenli bolan üç uly bölek bölündi – aýsberg öz meýdanynyň, takmynan, 36%-ini ýitirdi. Iýunyň başynda A23a-nyň meýdany 2730 inedördül kilometre barabardy, bu bolsa Moskwanyň çägi bilen deňleşýär. Häzir onuň meýdany 1750 inedördül kilometre çenli azaldy, bu Sankt-Peterburgyň meýdanyna ýakyndyr.
Häzirki wagtda aýsberg Günorta Georgiýa adasyndan 70 kilometr demirgazykda ýüzýär. Antarktika gyşynda ol, takmynan, 930 kilometr geçdi we akymyň täsiri bilen adanyň daşyna aýlandy.


A23a aýsbergi 1986-njy ýylda Filhner şelf buzlugynyň gyrasyndan bölünip aýryldy. Şol wagt onuň meýdany 4170 inedördül kilometre barabardy. 30 ýyldan gowrak wagt buzluk Ueddel deňziniň merkezi böleginde hereketsiz durdy, soňra Antarktidanyň kenary boýunça hereket edip başlady. 2023-nji ýylyň noýabrynyň ortalaryna çenli aýsberg açyk suwa çykdy; şol wagt onuň agramy tas trillion tonna, meýdany 4000 inedördül kilometr töweregidi.
Soňra A23a demirgazyga ýüzüp başlady we 2025-nji ýylyň başyna çenli Günorta Georgiýa adasyna ýakynlaşdy. Ondan 80 kilometr uzaklykda ol ýanwardan maýa çenli ýene saýa batdy, şondan soň adanyň golaýynda hereketini dowam etdirdi. 


22.12.2025 14:55
10k+

Arktikada howanyň temperaturasy rekord dereje gyzdy - NOAA

2024-nji ýylyň oktýabryndan 2025-nji ýylyň sentýabryna çenli bolan döwürde Arktikada howanyň temperaturasy 1900-nji ýyldan bäri geçirilen gözegçilikleriň taryhynda iň ýokary derejä ýetdi. Bu barada ABŞ-nyň Milli umman we atmosfera barlaglary müdirligi (NOAA) habar berdi...

22.12.2025 13:53
5.5k+

Klimatologlar: Asyryň ortalaryna çenli Ýer ýüzünde her ýyl 4 müňe çenli buzluklar ýok bolar

Eger global maýlamaklyk asyryň ahyryna çenli temperaturanyň 1,5-4 gradus Selsiý ýokarlanmagyna getirse, eýýäm şu asyryň ortalaryna çenli Ýer her ýyl 2000-den 4000-e çenli buzlugy ýitirer. Netijede, buzluklaryň umumy sany 200 müňden 18 müňe çenli azalyp biler...

20.11.2025 10:55
2.9k+

Alymlar: Kosmos zyňyndylary Ýeriň atmosferasyny metallar bilen çalt hapalaýar

Nemes alymlarynyň halkara barlaglarynyň netijelerine görä, Ýeriň atmosferasy kosmos galyndylary sebäpli metallar bilen barha köp hapalanýar. Orbital mega-toparlaryň döremegi we uçuşlaryň köpelmegi bu prosesi has-da güýçlendirýär...

19.09.2025 14:55
5.6k+

Awstraliýada 1,5 mln adam umman derejesiniň ýokarlanmagy sebäpli howp astynda

Awstraliýanyň klimat gullugy global ýylamanyň netijeleri barada çaklamasyny hödürledi. Maglumatlara görä, 2050-nji ýyla çenli umman derejesiniň ýokarlanmagy ýurduň 1,5 million ýaşaýjysynyň janyny howp astyna goýup biler diýip, The Guardian habar berýär...