Müsürde suwdan gadymy Kanopus şäheriniň bölekleri çykaryldy

  • 26.08.2025 13:37
  • 10k+

Müsür häkimiýetleri Aleksandriýanyň golaýynda Abu-Kir aýlagynda ýerleşen suwa giden gadymy şäheriň böleklerini gury ýere çykardy diýip, The Guardian habar berýär.

Bu Müsüri tas 300 ýyl dolandyran Ptolemeý nesilşalygynyň dolandyran we 600 ýyl töweregi ýurdy dolandyran Rim imperiýasynyň döwründe möhüm merkeze öwrülen Kanopus şäheri hasaplanýar.
Bu oturymly ýer 2000 ýyldan gowrak ozal hereket edipdir. Ol ýertitremeler we deňiz derejesiniň ýokarlanmagy sebäpli golaýdaky Geraklion bilen birlikde suw astyna gidipdir.

Gury ýere gadymy heýkelleri, gämileriň bir bölegini, labyrlary we beýleki artefaktlary çykarmak başartdy. Suwasty harabalygyň arasynda hek daşdan ýasalan binalary, ýaşaýyş jaýlaryny, söwda we senagat desgalaryny görmek bolýar. Taryhy tapyndylaryň köpüsi suwuň aşagynda galmaly boldy, çünki olary çykarmak mümkin däl diýip, ýerli häkimiýetler belleýär.
Häzirki Aleksandriýa hem klimat çökgünligi sebäpli töwekgelçilikli zolakda ýerleşýär. BMG-niň çaklamasy boýunça, 2050-nji ýyla çenli şäheriň üçden biri suw astyna gidip biler. Şonuň üçin häkimiýetler Kairden 45 km gündogarda täze administratiw paýtagty gurýar.


düýn 14:39
9k+

Alymlar bedeniň garramaga başlaýan takyk ýaşyny anykladylar

Finlýandiýaly we şwesiýaly alymlar durmuş ýörelgesiniň saglyga iň güýçli täsir edýän döwrüni we garramanyň ilkinji alamatlarynyň haçan ýüze çykýandygyny öwrendiler. Finlýandiýada geçirilen barlaglar bedeniň 36-46 ýaş aralygynda has duýgur bolýandygyny görkezdi...

18.01.2026 16:06
5.1k+

Alymlar 2 mln ýyl ozal ýaşan «başarnykly adamy» doly suratlandyryp bildi

Paleoantropologlar Homo habilis-iň (başarnykly adam) iň doly skeleti barada gürrüň berdi. Homo urugynyň iň irki wekilleriniň biri bolan bu görnüş 2 million ýyldan gowrak ozal ýaşapdyr. Ol awstralopitekler bilen adamlaryň has giçki ata-babalarynyň – Homo erectus-yň (göni ýöreýän adam) anatomiki aýratynlyklaryny özünde birleşdiripdir...

18.01.2026 15:22
4.9k+

Gadymky möjegiň iýmit galyndylary 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň DNK-syny öwrenmäge kömek etdi

Alymlar Sibir doňaklygynda gatap galan möjegiň aşgazanyndan tapylan et bölegini öwrenmek arkaly, takmynan 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň genomyny täzeden dikeltdiler. Iki aýlyk möjek çagasynyň zepersiz saklanan galyndylary 2011-nji ýylda Sibiriň demirgazyk-gündogaryndaky Tumat obasynyň golaýynda tapylypdy...

18.01.2026 15:13
3k+

Tirannozawrlaryň ösüşi 40 ýyl dowam edipdir

Ýyrtyjylaryň daşlaşan süňklerini öwrenmek boýunça şu wagta çenli geçirilen iň uly seljermeden soň paleontologlar tirannozawrlaryň doglandan soň 40 ýyl töweregi ösmegi dowam etdirendikleri barada netijä geldiler diýip, TASS-yň habarynda aýdylýar...