Kosmosdaky ilkinji EA kömekçisi: Hytaý orbita “Ukun” ulgamyny çykardy

  • 21.08.2025 16:21
  • 1.8k+

“Týangun” stansiýasyndaky hytaý astronawtlary ilkinji emeli aň kömekçisini aldylar. Ýerli açyk modeliň esasynda döredilen “Ukun” atly ulgam täze skafandrlar, miweler we beýleki ätiýaçlyklar bilen “Týançžou-9” ýük gämisi arkaly stansiýa eltildi.

China Daily neşiri “Ukun” adynyň “Günbatara syýahat” romanynyň gahrymany – Maýmynlaryň şasy Sun Ukunyň şanyna saýlanandygyny belleýär.
Emeli aň kosmos üçin uýgunlaşdyrylan dil modeli we bilimler bilen üpjün edildi. Ol professional ýumuşlaryň giň toplumyny ýerine ýetirip bilýär. “Şençžou-XX” gämisiniň ekipažy eýýäm açyk kosmosa çykmaga taýýarlykda ulgamy synagdan geçirdi. Missiýanyň komandiri Çen Dun we astronawt Wan Sze “Ukundan” iş meýilnamasyny sorady we ýumuşlary ýerine ýetirmek üçin peýdaly bolan jikme-jik görkezmeleri aldy.
Astronawtlary taýýarlamagyň we öwrenmegiň hytaý merkeziniň işgäri Szou Penfeý “Ukunyň” orbitada işleýän ilkinji uly EA modeli bolandygyny belledi. Onuň aýtmagyna görä, ulgam eýýäm bir aý bäri durnukly işleýär we ekipaždan oňyn synlary aldy. Ol ýerüsti we bort modulyny birleşdirýär, bu hem maglumatlary seljermäge we möhüm meseleleri gönüden-göni stansiýada çözmäge mümkinçilik berýär.
EA-nyň kosmos wersiýasy täze ýumuşlara derrew uýgunlaşmaga we öz mümkinçiliklerini giňeltmäge ukyplydyr. Ol missiýany meýilnamalaşdyrmaga, maglumatlary gaýtadan işlemäge, çaklamalary öňe sürmäge kömek edip, ekipažyň psihologik ýagdaýyny goldaýar we stansiýa bilen Ýeriň arasyndaky gatnaşygy ýeňilleşdirýär. 


22.03.2026 15:08
2.5k+

Marsda ilkinji gezek ýakut we sapfir emele getirýän mineral tapyldy

"Perseverance" mars apparaty Marsda ilkinji gezek korundyň — Ýer ýüzünde ýakut (rubin) we sapfirleriň emele gelmegine sebäp bolýan mineralyň spektral alamatlaryny ýüze çykardy. Bu yzlar Ýezero krateriniň gyrasyndaky dag jynslarynda tapyldy...

22.03.2026 03:49
3.2k+

«Şençžou-21» ekipažy orbitada ilkinji «kosmos» pomidorlarynyň hasylyny ýygdy

Hytaýyň «Týangun» orbital stansiýasyndaky «Şençžou-21» missiýasynyň ekipažy «kosmos pomidorlarynyň» ilkinji hasylynyň üstünlikli ýygnalandygyny habar berdi. Hytaýyň merkezi telewideniýesiniň (CCTV) maglumatyna görä, astronawtlar aeroponika desgasynyň kömegi bilen "çerri" pomidorlary ösdürip ýetişdirdiler...

18.03.2026 14:50
2.8k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 15:50
1.7k+

Hytaý raketasy Ýeriň ýüzüne gözegçilik edýän hemrany orbita çykardy

Hytaýyň «Çançžen-6A» («Beýik ýöriş-6A») raketa göterijisi ýekşenbe güni raýat maksatlary üçin niýetlenen «Ýaogan-50 02» atly Ýere uzakdan aralykdan gözegçilik ediji hemrany orbita çykardy diýip, CGTN teleýaýlymy habar berdi...