Paleontologlar deňiz süýrenijileriniň näbelli görnüşini tapdylar. Onuň gaňňyly baryp 1978-nji ýylda tapylypdy

  • 09.08.2025 14:48
  • 9.2k+

Paleontologlar irki ýura döwründe, takmynan, 183 million ýyl ozal ýaşap geçen plesiozawrlaryň - deňiz ýaşşerleriniň täze görnüşini tapdylar. Olaryň gaňňyllary 1978-nji ýylda Germaniýanyň Holsmaden känindäki Posidoniýa slanesinde tapylypdy, ýöne haýwanyň özboluşly aýratynlyklaryny jikme-jik öwrenmek ýaňy-ýakynda geçirildi.

Barlagyň netijeleri PeerJ žurnalynda çap edildi.
Täze görnüşe Plesionectes longicollum diýilýär. Ýaşşerleriň uzynlygy takmynan 3,2 metr bolupdyr. Boýnunyň uzynlygy 1,25 metr bolup, azyndan 43 oňurgadan ybarat bolupdyr, şonuň üçin latynça ady longicollum, ýagny "uzyn boýunly" diýmegi aňladýar. Ýaşşeriň guýrugy takmynan 81 santimetr bolupdyr.
Plesionectes longicollum - Holsmaden sebitinden tapylan iň gadymy pleziozawrdyr. Bu möhüm açyş deňizleriň ekoulgamlarynyň ewolýusiýasyna düşünmäge kömek edýär, ummanlarda ummasyz kislorod ýetmezçiligi başdan geçirilýär, ýagny  dünýäniň deňiz durmuşyna täsir eden anoksiki hadysa bolup geçýär diýip,  Polşanyň Ylymlar akademiýasyndan doktor Daniel Madzýa düşündirdi.
Posidoniýa slanesiniň emele gelmegi pleziozawrlaryň esasy ugurlaryny görkezýän, bu toparyň bäş görnüşini öz içine alýan örän oňat saklanyp galan deňiz galyndylary bilen tanalýar. Täze görnüşler sebitdäki deňiz süýrenijileriniň dürlüliginiň ozal pikir edilişinden has giňdigini görkezýär.
Mezozoý döwrüniň deňiz süýrenijileri - ihtiozawrlar, pleziozawrlar, pliozawrlar we mozazawrlar häzirki zaman hažžyklary bilen baglanyşyklydy. Olar seýrek tapylýar, şonuň üçin her täze açyş gadymy ummanlaryň durmuşyna düşünmek üçin möhümdir.


02.04.2026 19:23
9.5k+

Ahyrsoňy Saturnyň syry açyldy

Alymlar gözegçilikleriň dowamynda Saturnyň aýlanma tizliginiň üýtgäp durýandygyny hasaba alypdy. Aslynda bu ýagdaý fizikanyň kanunlaryna ters gelýär. Şonuň üçin alymlar onuň sebäbine düşünmäge çalyşdy we bu......

28.03.2026 10:21
1.6k+

“Habbl” we “Jeýms Webb” Saturnyň iň detally "portretini" döretdiler

Astronomlar “Habbl” we “Jeýms Webb” teleskoplaryndan alnan maglumatlary birleşdirip, Saturnyň iň detally şekilini aldylar diýip, Space.com neşiri ýazýar....

27.03.2026 11:04
2.5k+

“Çane-4” zondy Ýer bilen Aýyň arasynda radiasiýasy pes bolan zolagy ýüze çykardy

Alymlar Hytaýyň «Çane-4» zondunyň maglumatlarynyň kömegi bilen Ýer bilen Aýyň aralygynda radiasiýa derejesiniň pes bolan zolagyny tapdylar. Bu açyş geljekki missiýalar wagtynda astronawtlaryň üstüne düşýän......

24.03.2026 16:50
1.8k+

LEGO 32 gektar meýdanda äpet Gün energiýa parkyny döredýär: ol ýerde 30 700 panel oturdylar

LEGO Group kompaniýasy Wirjiniýa ştatynyň (ABŞ) Çesterfild okrugynda öz hususy Gün elektrostansiýasy bolan önümçilik toplumyny gurýar. Taslama 32 gektar meýdany tutýan Gün energiýa parkyny döretmegi göz öňünde tutýar diýip, Interesting Engineering habar berýär...