Türkmen alymlary deňiz suwotularyndan ýaralary tiz bejerýän bioserişde işläp taýýarladylar

  • 07.08.2025 15:41
  • 6.7k+

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Halkara ylmy-tehnologiýa parkynyň biotehnologiýa barlaghanasynyň hünärmenleri Hazar deňzinde ösýän gök-ýaşyl we goňur suwotulary çig mal hökmünde ulanyp, özboluşly alginat kompozisiýasyny almaga mümkinçilik berýän täze tehnologiýa döretdiler. Bu barada "Türkmenistan: Altyn asyr" elektron neşiri habar berýär.

Goňur suwotularyndan alynýan alginatlar biologik taýdan uýgunlygy we gel emele getirmek ukyby sebäpli azyk, derman we kosmetika senagatynda giňden ulanylýar. Täze işlenip düzülen birleşme olaryň düzümine gök-ýaşyl suwotulary goşmaga mümkinçilik berýär. Bu bolsa serişdäni gymmatly birleşmeler bilen baýlaşdyrýar.

"Bu täze tehnologiýa bioserişdäniň häsiýetlerini ep-esli gowulandyrmaga mümkinçilik berýär. Alginat biodegrirlenýän esas hökmünde hyzmat edýär, gök-ýaşyl suwotularyň düzüm bölekleri bolsa antioksidant, çişmä garşy işjeňlik we kislorod çykarmak ukyby ýaly terapewtik häsiýetleri goşýar" diýip, barlaghananyň müdiri Altyn Rahmanowa belleýär.

Täze birleşme biolukmançylykda, aýratyn-da ýaralary bejermek we dokuma inženeriýasynda ulanmak üçin niýetlenendir. Kislorodyň işjeň bölünip çykmagy bolsa gaýtadan dikeldiş ýagdaýyny ep-esli çaltlaşdyryp biler. Mundan başga-da, bu işlenme azyk we kosmetika senagaty üçin giň mümkinçilikleri berýär.


şu gün 11:42
223

Nesil yzarlaýan keselleri önünden çaklamak üçin Google DeepMind täze gural döretdi

Google DeepMind kompaniýasy keselleriň döremegine täsir edýän genetiki faktorlary ýüze çykarmak üçin niýetlenen AlphaGenome atly emeli aň guralyny tanyşdyrdy. Bu model bir wagtyň özünde DNK kodunyň 1 milliona çenli belgisini seljermäge ukyplydyr, bu bolsa täze bejeriş usullaryny işläp düzmäge ýardam eder diýip, The Guardian neşiri habar berýär...

düýn 08:52
1.9k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...

30.01.2026 08:37
2.3k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2.2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...