Türkmen alymlary deňiz suwotularyndan ýaralary tiz bejerýän bioserişde işläp taýýarladylar

  • 07.08.2025 15:41
  • 6.5k+

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Halkara ylmy-tehnologiýa parkynyň biotehnologiýa barlaghanasynyň hünärmenleri Hazar deňzinde ösýän gök-ýaşyl we goňur suwotulary çig mal hökmünde ulanyp, özboluşly alginat kompozisiýasyny almaga mümkinçilik berýän täze tehnologiýa döretdiler. Bu barada "Türkmenistan: Altyn asyr" elektron neşiri habar berýär.

Goňur suwotularyndan alynýan alginatlar biologik taýdan uýgunlygy we gel emele getirmek ukyby sebäpli azyk, derman we kosmetika senagatynda giňden ulanylýar. Täze işlenip düzülen birleşme olaryň düzümine gök-ýaşyl suwotulary goşmaga mümkinçilik berýär. Bu bolsa serişdäni gymmatly birleşmeler bilen baýlaşdyrýar.

"Bu täze tehnologiýa bioserişdäniň häsiýetlerini ep-esli gowulandyrmaga mümkinçilik berýär. Alginat biodegrirlenýän esas hökmünde hyzmat edýär, gök-ýaşyl suwotularyň düzüm bölekleri bolsa antioksidant, çişmä garşy işjeňlik we kislorod çykarmak ukyby ýaly terapewtik häsiýetleri goşýar" diýip, barlaghananyň müdiri Altyn Rahmanowa belleýär.

Täze birleşme biolukmançylykda, aýratyn-da ýaralary bejermek we dokuma inženeriýasynda ulanmak üçin niýetlenendir. Kislorodyň işjeň bölünip çykmagy bolsa gaýtadan dikeldiş ýagdaýyny ep-esli çaltlaşdyryp biler. Mundan başga-da, bu işlenme azyk we kosmetika senagaty üçin giň mümkinçilikleri berýär.


26.08.2025 13:37
8.6k+

Müsürde suwdan gadymy Kanopus şäheriniň bölekleri çykaryldy

Müsür häkimiýetleri Aleksandriýanyň golaýynda Abu-Kir aýlagynda ýerleşen suwa giden gadymy şäheriň böleklerini gury ýere çykardy diýip, The Guardian habar berýär. Bu Müsüri tas 300 ýyl dolandyran Ptolemeý nesilşalygynyň dolandyran we 600 ýyl töweregi ýurdy dolandyran Rim imperiýasynyň döwründe möhüm merkeze öwrülen Kanopus şäheri hasaplanýar...

26.08.2025 13:26
4.6k+

Paleontologlar dinozawrlaryň ýelken şekilli arkasy bolan täze görnüşini açdy

Paleontologlar dinozawrlaryň ýelken şekilli arkasy bolan täze görnüşini açdy. Istiorachis macarthurae adyny alan bu jandarlar 120 mln ýyldan gowrak ozal Angliýanyň günorta kenaryndan uzak bolmadyk ýerde ýaşapdyr diýip, Londondaky Tebigy taryh muzeýine salgylanyp, CNN habar berýär...

25.08.2025 13:04
3k+

Awstraliýada adam derisine has ýakyn deri nusgalary ösdürilip ýetişdirildi

Kwinslend uniwersitetiniň ýanyndaky Freýzer institutynyň barlaghanasyndan awstraliýaly alymlar ilkinji gezek doly derejede adam derisiniň gurluşyny gaýtalaýan deri nusgalaryny ösdürip ýetişdirdi. Bu barada ABC ýaýlym korporasiýasy habar berdi...

23.08.2025 12:32
5.5k+

Alymlar žiraflary dört görnüşe böldi

Halkara tebigaty goramak birleşigi (IUCN) žiraflary resmi taýdan dört görnüşe böldi. Ozal olaryň hemmesi bir görnüş diýlip hasaplanýardy diýip, Bi-bi-si belleýär. Indi ylym şu aşakdakylary tapawutlandyrýar: Demirgazyk...