Halkara alymlar topary sakawlamak bilen baglanyşykly 57 genom bölegini tapdylar. Bu barada ABŞ-nyň Wanderbilt uniwersitetiniň lukmançylyk merkeziniň (VUMC) metbugat gullugy habar berdi.
Barlaga birnäçe ýurtdan hünärmenler gatnaşdy. Olar 100 müň töweregi sakaw adamyň we bir milliondan gowrak sagdyn meýletinçiniň DNK-syna seljerme geçirdiler. Sözleýiş bozulmalarynyň 48 gen bilen baglanyşyklydygy, olaryň käbiriniň saz zehini we Alsgeýmer keseliniň döremek töwekgelçiligi bilen baglanyşyklydygy anyklandy.
Barlagçylar VRK2 genine aýratyn üns berdiler, onuň mutasiýalary depgini duýmak duýgusynyň bozulmagy we sözleýiş ukyplarynyň peselmegi bilen baglanyşykly. Alymlaryň pikirine görä, bu gürleýiş depginiň kynçylyklary we sakawlaýan adamlarda sesleriň ýygy-ýygydan gaýtalanmagy bilen düşündirilip biler.
"Biziň barlagymyz genleriň gurluşynyň üýtgemeginiň sakawlygyň ösmeginde möhüm rol oýnaýandygyny görkezdi” – diýip, Wanderbilt uniwersitetiniň professory Jennifer Belou düşündirýär.
Şeýle hem, erkekleriň genetiki taýdan has ejizdigi ýüze çykaryldy, olaryň profili statistika bilen gabat gelýän sakawlamak ähtimallygyny has takyk çaklamaga mümkinçilik berýär: erkekler dört esse ýygy sakawlaýarlar we ýaşlarynyň ýokarlanmagy bilen bu ýagdaýdan dynmak ähtimallygy az.
Barlagyň awtorlary bu anyklanan maglumatlaryň diňe logoped ýa-da psihologiki çemeleşmeler arkaly däl-de, newrobiologik mehanizmlere esaslanmak bilen hem täze bejeriş usullaryny işläp taýýarlamaga kömek etjekdigine ynanýarlar.
