Beýik Britaniýada üç adamdan alnan DNK-den sekiz çaga dünýä indi

  • 19.07.2025 06:36
  • 9.1k+

Beýik Britaniýada nesil yzarlaýan agyr keseliň öňüni almak boýunça synag işleriniň çäklerinde üç adamyň DNK-synden sekiz sagdyn çaga dünýä indi. Lukmançylyk öňegidişligi barada Sky News we The Guardian habar berdi.

Bu usul çaganyň myşsasynyň, beýnisiniň we ýüreginiň işine zyýan ýetirýän genetiki nogsanlygyň – mitohondrial disfunksiýanyň geçmek töwekgelçiligini azaltmak üçin ulanyldy.
Düwünçekler ösdürilip ýetişdirilende lukmanlar ene-atadan we donordan genetiki kody ulandy: enäniň tohumlandyrylan ýumurtga öýjügi alyndy we ondan ene-atanyň esasy DNK-sy bolan ýadro sagdyn mitohondriýalary bolan donoryň ýumurtga öýjügine geçirildi. Soňra alnan ýumurtga öýjügi göwreliligiň bolmagy üçin ýatga implantasiýa edildi.
Tejribä mitohondriýa mutasiýalary bolan 22 aýal gatnaşdy. Olardan ýedisi göwreli boldy, birinde göwrelilik dowam edýär. Bäş ýylyň dowamynda dört oglan we dört gyz, şol sanda bir ekiz dünýä indi.
Bäş çagada mitohondrial keseliň alamatlary ýüze çykarylmady. Üçüsinde bolsa mutasiýa geçiren mitohondriýalaryň uly bolmadyk göterimi bardy.
Tejribä gatnaşan professor Dag Ternbullyň aýtmagyna görä, proseduranyň üstünde ýigrimi ýyldan gowrak wagt işlendi.
Statistika görä, Beýik Britaniýada, takmynan, 5 müň täze doglan çagadan biri mitohondrial nogsanlyk bilen dünýä inýär. Bu keseliň ilkinji alamatlary irki çagalykda peýda bolýar.  


10.03.2026 19:18
7.1k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...