Ýewropaly molekulýar biologlar organyň dokumalaryna netijeli ýapyşýan we çynlakaý zeper ýetmelerde onuň regenerasiýasyny çaltlaşdyrýan bagyr sütün öýjükleriniň ösdürilip ýetişdirilişini işläp taýýarladylar. Bu açyş sirrozyň agyr görnüşlerinde bagyr transplantasiýasyna alternatiwa bolup biler diýip, Birmingem uniwersitetiniň metbugat gullugy habar berdi.
"Bagyr transplantasiýasy häzirki wagtda köp agyr bagyr kesellerini bejermegiň ýeke-täk usulydyr, ýöne lukmanlar, köplenç, operasiýa etmek üçin laýyk gelýän donor tapyp bilmän kösenýärler. Biziň döreden çemeleşmämiz öýjükleriň bagyr dokumasyny dikeldiş ukybyny ýokarlandyrmak arkaly bagyr transplantasiýasynyň alternatiwasyna öwrüler" – diýip, Birmingem uniwersitetiniň dosenti Mariýa Arno düşündirdi.
Barlagçylar bagyr dokumasyna öwrülmäge ukyply sütün öýjükleriniň bir görnüşi bolan HPC öýjükleri bilen işlediler. Olary ulanmak üçin edilen ozalky synanyşyklar diri galmagyň derejesiniň pesdigi sebäpli şowsuz bolupdy. Alymlar bu meseläni öýjükleri uglewodlar bilen örtmek arkaly çözdüler, olar molekulýar “ýelimiň” barlygynda zeper ýeten bagyr dokumasy bilen berk baglanyşýarlar.
Bu "ýelim" öýjükleriň ýaşaýyş işjeňligini bozmaýar, ýöne olaryň birmeňzeş paýlanmagyny we organa ygtybarly birikmegini üpjün edýär. Usulyň netijeliligi laboratoriýa şertlerinde ösdürilip ýetişdirilen kiçi bagyr modellerinde geçirilen synaglarda tassyklandy.
"Biziň çemeleşmämiz öýjük geniniň gurluşyna üýtgetmeler girizmegi talap etmeýär, bu bolsa kliniki tejribede ulanylmagyny ep-esli aňsatlaşdyrýar. Başga görnüşli öýjükli ösüntgileri hem şuňa meňzeş usulda alyp bolar diýip çaklaýarys, ýöne bu tehnologiýany ulanmak üçin öýjükleriň möhüm işjeňligine täsirini we bu üýtgeşmelere immun täsirini öwrenmeli" -diýip, Arno sözüniň üstüne goşdy.
