Paleontologlar gadymy süýdemdirijiniň täze görnüşini açdy. Ol 143 mln ýyl ozal ýaşapdyr

  • 14.07.2025 10:44
  • 2.8k+

Paleontologlar dügür dişlileriň toparyndan mezozoý süýdemdirijisiniň täze nesline we görnüşine häsiýetnama berdi. Onuň dişleriniň daşa öwrülen galyndylary Beýik Britaniýada tapyldy. Takmynan, 143 mln ýyl ozal ýaşan bu jandar Novaculadon mirabilis adyny aldy diýlip, Proceedings of the Geologists’ Association žurnalynda habar berilýär.

Uzynlygy 1,65 sm bolan eňegi geçen ýyl Portsmut uniwersitetiniň talyby Benjamin Ueston tapdy.

“Tapyndyda öňünde uzyn ýiti uçly alyn diş, onuň yzyndan boşluk, soňra päki ýaly ýiti dört sany kiçi azy dişler bar” – diýip, paleontologlar habar berdi.

Towşanyň eňegi bilen daşky meňzeşligine garamazdan, anatomiki aýratynlyklar ýitip giden köp dügürli dişlileriň toparyna degişliligi görkezýär.
Novaculadon mirabilis horan bolup, ähtimal, gurçuklar we mör-möjekler ýaly oňurgasyzlar bilen iýmitlenen bolsa gerek. Onuň diş gurluşy ony belka we alaka ýaly häzirki gemrijilerden tapawutlandyrýar. Ylmy gözlegçiler bu açyşyň dinozawrlaryň agdyklyk eden döwründe irki süýdemdirijileriň iýmitleniş usullarynyň köpdürlüligini görkezýär.
Portsmut uniwersitetiniň professory Dewid Martill bilen onuň kärdeşleriniň bellemegine görä, açyş süýdemdirijilerň mezozoý döwründe dürli ekologiýa gurşawlaryny nähili özleşdirendigi barada täze düşünje berýär. 


düýn 08:44
3.1k+

Şahly kelleçanaklaryň ýygyndysy neandertallarda öz däp-dessurlarynyň bolandygyny görkezdi

Ispaniýanyň merkezinde arheologlar şahly haýwanlaryň kelleçanaklaryndan ybarat bolan, ýörite tertipde ýerleşdirilen 35 sany eksponaty tapdylar. Geçirilen barlaglar bu ýygyndyny neandertallaryň hojalyk maksatlary üçin däl-de, eýsem, ýörite niýet bilen ýygnandygyny we ýerleşdirendigini görkezdi...

düýn 00:09
1.6k+

«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi

Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar...

08.02.2026 19:39
5.4k+

Ilkinji subutnama! Ispaniýada Gannibalyň goşunyna degişli söweşjeň piliň süňki tapyldy

Ispaniýanyň günortasynda arheologlar Gannibalyň goşunyna degişli söweşjeň piliň süňküni tapdylar. Bu tapyndy Ikinji Puni urşunda şol haýwanlaryň ulanylandygynyň ilkinji gönümel hem maddy subutnamasy boldy. Süňk, aslynda 2020-nji ýylda gadymky Kordobadaky Kolina-de-los-Kemados şäherçesindäki köne iberiýa obasynyň ýykyk diwarynyň aşagyndan tapylypdy...

07.02.2026 22:33
6.9k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...