Arizona uniwersitetiniň alymlary ilkinji adamlaryň Demirgazyk Amerikada, takmynan, 23 müň ýyl ozal, ýagny ylmy jemgyýetiň pikir edişinden takmynan 10 müň ýyl öň peýda bolandygyny subut etdiler diýip, BBC ýazýar.
Science Advances žurnalynda çap edilen barlagyň netijeleri Nýu-Meksiko ştatynyň Waýt-Send milli seýilgähinde adam yzlarynyň bardygy baradaky 2021-nji ýylyň haýran galdyryjy barlagynyň netijelerini tassyklaýar. Gadymy palçyk çökündilerindäki bu yzlar radiouglerod usuly bilen anyklanyp, 21 000 – 23 000 ýyl ozal döräpdir diýen netijä gelindi.
Öňki barlagyň netijelerine köp tankytçylar şübhelenipdi, olar radiouglerod usuly bilen senelemek üçin tozan zerrejiginiň we tohumyň ulanylmagy gaty ýoýlan netijäni berip biljekdigini tassyklaýardylar. Täze barlag iň gadymy palçygyň ýaşyna baha bermeklige daýanýar we şuňa meňzeş netijäni görkezýär.
Geologiýa we arheologiýa professory Wans Hollida "Bu geň galdyryjy bir bitewi maglumatlar toplumy. Käte bu hemme faktlary ret etmek kyn" -diýip, geologiýa we arheologiýa boýunça professor Wens Hollideý belledi.
Ýalňyşlykdan gaça durmak üçin üç sany laboratoriýada üç dürli material derňelip, olar biri-birinden garaşsyz 55 birmeňzeş netijäni berdi.
"Bu, elbetde, nazaryýetde bolup biler. Ýöne beýle tötänlik ähtimallygy şeýle bir az welin, amalyýetde bu mümkin däl" – diýip, Hollideý sözüniň üstüni ýetirdi.
Tankytçylar yzlaryň golaýynda hiç hili artefaktlaryň ýa-da şäherçeleriň tapylmandygyny belleýärler, ýöne alymlar muny adamlaryň bu sebitden az salymlyk düşläp geçen bolmagynyň mümkindigini düşündirýärler.
"Bu yzlaryň käbiri birnäçe sekundyň içinde goýlup bilner" -diýip, Hollideý düşündirdi.
Ondan öň Klowis medeniýeti has irki hasaplanýardy we onuň wekilleri 13 000 ýyl ozal Amerika gelendir öýdülýärdi. Emma täze açyş bu aýyplamany puja çykardy. Indi Waýt-Send Amerikada adamzadyň barlygynyň resmi taýdan iň gadymy subutnamasy hasaplanýar.
