Alymlar Günorta ummanda ýaşaýşyň ozal näbelli görnüşlerini tapdylar

  • 20.06.2025 10:16
  • 4.6k+

Halkara alymlar topary Günorta Atlantikadaky Günorta Sandwiç adalarynyň golaýynda ozal bardygy belli bolmadyk özboluşly ekoulgamy tapdy.

Şmidt adyndaky Umman institutynyň Falkor gämisinde Ýeriň iň alys künjündäki adalar zynjyrynyň birine guralan çuň deňiz ekspedisiýasy 35 gün dowam etdi diýip, Science Alert habar berýär.
Ekspedisiýa wagtynda topar suwasty ýertitremelerine, tupanly şemallara, belent  tolkunlara we aýsberglere duş geldi, şeýle-de bolsa birnäçe möhüm açyşlary ýazga almagy başardy. Alymlar suwasty Hampbek dagynda sebitdäki iň pes gidrotermiki çeşmeleriň gapdalynda, takmynan, 700 metr çuňlukda açyk gyzyl reňkli merjen bagyny tapdylar. Çeşmäniň iň uly turbasynyň beýikligi dört metre ýetýärdi. Bu ýerde deňiz balykgulaklary we deňiz žýoludlary ýaşaýardy.
Bular Kwest kalderasynyň demirgazyk-gündogaryndaky ýeke-täk barlag geçirilen gidrotermiki çeşmelerdir.

"Bu çeşmeleriň tapylmagy ajaýyp pursatdy, sebäbi olar bu ýerde öň hiç wagt görülmändi" – diýip, Plimut uniwersitetinden gidrograf Jenny Geýls belledi.

Tapyndylaryň arasynda 268 metr çuňlukda surata düşürilen goložaber mollýusklary, parazit küregaýak leňňeç şekilli makrurus balygy we Sonders Istiň ýanynda 650 metr çuňlukda kindiwanja deňiz hyýary bardy. Iki ýyl mundan ozal açylandan bäri alymlaryň gözünden sypan Akarotaxis aff ajdarha balyk ilkinji gezek surata düşürildi.

"Ekspedisiýa ummanyň iň çet we biologiki taýdan baý ýerleriniň birine göz aýlamaga mümkinçilik berdi" – diýip, deňiz biology Mişel Teýlor mälim etdi.


11.03.2026 15:23
8.1k+

Ýaponiýadaky täze açyş saçyň düşmegine garşy netijeli bejerginiň salgysyny berdi

Ýaponiýanyň RIKEN instituty we OrganTech biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary saçyň üznüksiz ösmegini üpjün edýän öýjükleriň ozal näbelli bolan görnüşini tapdylar. Barlagyň netijeleri Biochemical and Biophysical Research Communications atly ylmy žurnalda çap edildi...

10.03.2026 11:37
2.1k+

Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi...

09.03.2026 15:46
2.2k+

Awstraliýada iň kiçijik opossumyň gizlin populýasiýasynyň yzlary tapyldy

Australian Zoologist ylmy žurnalynda çap edilen täze gözleg, Günorta Awstraliýanyň Ýork ýarym adasyndaky «Dhilba Guuranda-Innes» milli seýilgähinde kiçi girdenek opossumyň (Cercartetus lepidus) bolmagynyň mümkindigini görkezýär...

08.03.2026 18:02
6.2k+

Bill Geýts täze görnüşli «Natrium» atom stansiýasyny gurmaga rugsat aldy

ABŞ-nyň Ýadro kadalaşdyryş komissiýasy Bill Geýtsiň esaslandyran TerraPower kompaniýasyna Waýoming ştatynda «Natrium» kysymly täze nesil reaktoryny gurmaga resmi taýdan rugsat berdi. Netijede bu karar ýurtda şeýle görnüşdäki ilkinji täjirçilik maksatly atom stansiýasynyň gurulmagyna mümkinçilik berdi...