Kosmosda emeli Gün tutulmasynyň ilkinji suraty iberildi

  • 19.06.2025 14:02
  • 6.5k+

Ýewropa kosmos agentligi Proba-3 missiýasyndan alnan, Ýeriň orbitasynda döredilen emeli Gün tutulmasyny görkezýän ilkinji suraty çap etdi.

Proba-3 missiýasy 2024-nji ýylyň dekabrynda başlandy. Onuň maksady – Gün koronasyny, ýagny ýyldyzyň atmosferasynyň daşky we iň yssy gatlagyny öwrenmek. Koronanyň temperaturasy millionlarça derejä ýetýär, ol Gün ýeliniň we Ýerdäki geomagnit tupanlaryna we polýar  ýalkymyna sebäp bolýan massa zyňyndylarynyň çeşmesi hasaplanýar.


Korona Gün doly tutulanda, Aý Günüň diskini doly ýapanda görünýär. Proba-3 iki emeli hemra arkaly bu täsiri döredýär. Olaryň biri Occulter emeli Aýyň ornuny tutýar we Günüň öňüni tutýar. Ikinjisi, Coronagraph - bu kölegede korona gözegçilik edýär.
Ýerden alnyp barylýan gözegçiliklerden tapawutlylykda, Proba-3 Gün tutulmasyny her 19,6 sagatdan geçirip, hersini alty sagat dowam etdirip biler.
Hünärmenleriň pikiriçe, alnan maglumatlar toparlaýyn uçuş tehnologiýasynyň artykmaçlyklaryny görkezýär. Ol detektora ýetýän "dagynyk" ýagtylygyň mukdarynyň ep-esli azalmagy sebäpli, adaty koronagraflara garanyňda, koronanyň garamtyl gurluşlaryny kesgitlemäge mümkinçilik berýär.


düýn 21:30
2.8k+

Hytaýda Nils Bor bilen Eýnşteýniň arasyndaky belli jedel tejribede çözüldi

Hytaý fizikleri Albert Eýnşteýn tarapyndan tas ýüz ýyl ozal öňe sürlen pikir tejribesini iş ýüzüne geçirip, Nils Boruň goşmaçalylyk ýörelgesini tassykladylar. Bu barada Physical Review Letters žurnaly ýazýar. 1927-nji ýylda Solweý kongresinde Eýnşteýn bilen Boruň arasynda jedel döreýär...

07.01.2026 14:07
6k+

Marsdaky Curiosity enjamy planetadan «baýramçylyk otkrytkasyny» iberdi

NASA Marsdaky Curiosity enjamy tarapyndan düşürilen panorama suratyny hödürledi. «Baýramçylyk otkrytkasynda» Geýl kraterindäki Şarp dagynyň eňňitleri şekillendirilýär. Fotosuratda günüň dürli wagtynda düşürilen suratlar birleşdirilýär diýip, Phys...

05.01.2026 08:32
3.5k+

Ak maýanyň ýolunyň merkezinde Saturn ölçegindäki «sergezdan planeta» tapyldy

Halkara astronomlar topary Ak maýanyň ýolunyň merkezinde, Ýerden takmynan 9,9 müň ýagtylyk ýyly uzaklygynda ilkinji gezek uly «sergezdan planetany» (planet-izgoý) tapdylar. Ol ölçegi boýunça Saturn bilen deňeşdirerlikdir...

04.01.2026 12:12
5.7k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...