Kosmosda emeli Gün tutulmasynyň ilkinji suraty iberildi

  • 19.06.2025 14:02
  • 6.5k+

Ýewropa kosmos agentligi Proba-3 missiýasyndan alnan, Ýeriň orbitasynda döredilen emeli Gün tutulmasyny görkezýän ilkinji suraty çap etdi.

Proba-3 missiýasy 2024-nji ýylyň dekabrynda başlandy. Onuň maksady – Gün koronasyny, ýagny ýyldyzyň atmosferasynyň daşky we iň yssy gatlagyny öwrenmek. Koronanyň temperaturasy millionlarça derejä ýetýär, ol Gün ýeliniň we Ýerdäki geomagnit tupanlaryna we polýar  ýalkymyna sebäp bolýan massa zyňyndylarynyň çeşmesi hasaplanýar.


Korona Gün doly tutulanda, Aý Günüň diskini doly ýapanda görünýär. Proba-3 iki emeli hemra arkaly bu täsiri döredýär. Olaryň biri Occulter emeli Aýyň ornuny tutýar we Günüň öňüni tutýar. Ikinjisi, Coronagraph - bu kölegede korona gözegçilik edýär.
Ýerden alnyp barylýan gözegçiliklerden tapawutlylykda, Proba-3 Gün tutulmasyny her 19,6 sagatdan geçirip, hersini alty sagat dowam etdirip biler.
Hünärmenleriň pikiriçe, alnan maglumatlar toparlaýyn uçuş tehnologiýasynyň artykmaçlyklaryny görkezýär. Ol detektora ýetýän "dagynyk" ýagtylygyň mukdarynyň ep-esli azalmagy sebäpli, adaty koronagraflara garanyňda, koronanyň garamtyl gurluşlaryny kesgitlemäge mümkinçilik berýär.


şu gün 20:13
169

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...

şu gün 08:37
1.7k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

şu gün 03:49
896

Jeýms Webb garaňky materiýanyň iň takyk kartasyny döretdi

Jeýms Webb kosmos teleskopunyň maglumatlaryny işleýän alymlar garaňky materiýanyň şu güne çenli döredilen iň takyk kartalarynyň birini düzdiler. Gözlegiň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi. Täze karta — yşyk saçmaýan we görünmeýän maddyýet bolan garaňky materiýanyň adaty maddyýet bilen nähili baglanyşyklydygyny we  älemiň «kosmos karkasyny» (gurluşyny) nähili emele getirýändigini görkezýär...

düýn 20:16
1.9k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...