Ilon Mask 2027-nji ýyla çenli Halkara kosmos stansiýasyny ýok etmegi teklip etdi

  • 17.06.2025 19:33
  • 8.3k+

SpaceX kompaniýasynyň ýolbaşçysy Ilon Mask Halkara kosmos stansiýasyny (HKS) mümkin boldugyça tiz orbitadan çykaryp, ummana gaçyrmalydygyny aýtdy. Onuň X sosial torunda paýlaşan ýazgysyny «Daily Mail» neşiri getirýär.

Mask köne orbital gurluşyň howpludygyny belläp, astronawtlar üçin töwekgelçilik döredýändigini aýtdy. Belläp geçsek, HKS-niň ilkinji moduly bolan «Zarýa» 1998-nji ýylda uçurylypdy.

«SpaceX astronawtlary we ýükleri HKS-ne daşamak bilen milliardlarça dollar gazansa-da, men stansiýanyň öňümizdäki iki ýylyň dowamynda orbitadan çykarylmagyny resmi taýdan teklip edýärin» — diýip, Mask aýtdy.

Bu tema ünsi gaýtadan özüne çekdi, sebäbi «Axiom-4» missiýasynyň uçurylmagy stansiýanyň rus moduly bolan «Zwezdadaky» howa syzmasy şübhesi sebäpli yza süýşürildi. Şol modulda öňem abatlaýyş işleri geçirilipdi. Muňa sebäp hökmünde, gurluşyň köneligi we kebşirleýiş işleri bilen baglanyşykly ýalňyşlyklar görkezilýär.
Amerikan «Space Shuttle» kosmos maksatnamasy ýapylansoň, ABŞ on ýyla golaý öz astronawtlaryny orbita çykarmak mümkinçiliginden mahrum boldy we Russiýanyň «Soýuz» kosmos gämilerinden ýer satyn almaly bolupdy. Soňra ABŞ 2020-nji ýyldan SpaceX kompaniýasynyň «Crew Dragon» kosmos gämisini ulanyp başlady. Şol wagtdan bäri, ol gämi örän wajyp serişdä öwrüldi. Boeing kompaniýasy tarapyndan işlenip düzülen «Starliner» atly gämi bolsa garaşylşy ýaly netije bermedi: onuň ilkinji uçarmanly uçuşy şowsuz boldy we astronawtlar HKS-de galdy. Netijede, olar «Crew Dragon» arkaly yzyna getirildi.
Meýilnama görä, HKS-ni orbitadan çykarmak işine 2028-2029-njy ýyllarda başlanar, 2031-nji ýylda bolsa stansiýa adamlardan iň uzak ýere – Nemo nokadyna gaçyrylar. Bu ýer köpden bäri kosmos gämileri üçin «mazarlyk» hökmünde ulanylýar. Ol ýerde «Mir» stansiýasynyň galyndylary hem ýatyr.
Häzirki günde 400 tonnalyk HKS-ni zerur ugra «iterip» biljek ýeke-täk kosmos gämileri – Russiýanyň «Progress» atly ýük gämileridir. Ilkinji meýilnama görä, bu işiň esasy agyrlygy şol gämilere düşýärdi. Emma ýakyn wagtda ABŞ SpaceX kompaniýasyna 843 mln dollar berip, öz buksirini döretmegi tabşyrdy.
Emma bu gämi entek gurlanok. Mundan başga-da, HKS-ne çalşyk hökmünde kosmos gözlegleriniň dowam etmegi üçin işlenip düzülýän daşary ýurt hususy stansiýalary hem heniz uçuşa taýýar däl. Şol sebäpden NASA-nyň stansiýany suwa batyrmak meýilnamasyny onýyllygyň ahyryna çenli yza süýşürmegi ähtimal.


28.08.2025 23:44
1.8k+

SpaceX-iň köp gezeklik Falcon 9 raketasy 30-njy uçuşyny amala aşyrdy

28-nji awgustda SpaceX kompaniýasy Falcon 9 raketasyny üstünlikli uçurdy – ol Ýere golaý orbita Starlink internet aragatnaşyk ulgamynyň täze hemralaryny çykardy. Raketanyň B1067 belgili birinji köp gezeklik basgançagy uçuşdan soň Ýere gaýdyp geldi we eýýäm 30-njy gezek Atlantika ummanyndaky ýüzýän platformada asuda gondy...

28.08.2025 12:21
4.6k+

Mask Starship-de ýokary tizlikli uçuşlary wada berýär: Nýu-Ýorkdan Londona 10 minutda

Ilon Mask özüniň soňky çykyşynda ýene Starship kosmos gämisini Ýerde ýokary tizlikli uçuşlar üçin ulanmak mümkinçiligi barada söz açdy. SpaceX-iň ýolbaşçysynyň aýtmagyna görä, Los-Anjeles we Sidneý, Los-Anjeles we Tokio ýa-da Nýu-Ýork we Singapur ýaly şäherleriň arasyndaky syýahat 30 minutdan hem az wagt alyp biler...

28.08.2025 07:19
5.4k+

Iň güýçli Gün teleskopy rekord jikme-jiklik bilen koronal arkalaryny surata aldy

Astronomlar Deniel K. Inoue Gün teleskopynyň (DKIST) kömegi bilen Gündäki alawlamanyň jikme-jik suratyny aldy. Milli Gün obserwatoriýasynyň (NSO) hünärmenleri 2024-nji ýylyň 8-nji awgustynda bütindünýä wagty boýunça 20:12-de bolup geçen X1...

27.08.2025 11:42
2.4k+

SpaceX kompaniýasy Starship gämisiniň onunjy synag uçuşyny üstünlikli geçirdi

26-njy awgustda SpaceX amerikan kompaniýasy Starship gämisi oturdylan Super Heavy raketa göterijisiniň onunjy synag uçuşyny üstünlikli geçirdi. Çäre X sosial ulgamy arkaly göni ýaýlymda görkezildi. Kompaniýanyň berýän maglumatyna görä, synagda öňde goýlan maksatlara ýetildi we bu uçuş "dünýäde ilkinji dolulygyna köp gezeklik raketa göterijisini işläp taýýarlamakda ähmiýetli ädim» boldy...