Ýaponiýadaky iň gadymy «adam galyndylary» aslynda adama degişli däl eken

  • 16.06.2025 13:14
  • 6k+

1950-nji ýyllarda Ýaponiýanyň merkezindäki Toýohasi şäheriniň golaýynda arheologlar birnäçe gadymy süňkleri – bir egin süňki bilen but süňküniň bir bölegini tapdylar. Şol wagt olar iň gadymy adam galyndylary hökmünde kesgitlenip, ýaşy 20 müň ýyl diýlip çaklanypdy. Bu tapyndylar soň Ýaponiýanyň antropologik mirasynyň möhüm bölegine öwrüldi.

Emma 1980-nji ýyllaryň ahyrynda, käbir alymlarda bularyň adama degişli däldigi barada şübheler döräp ugrady. Häzirki zaman tehnologiýalaryň kömegi bilen bu jedel ahyrsoňy çözüldi diýip, «Glass Almanac» ýazýar.
Tokio uniwersitetinden barlagçy Gen Suwa kärdeşleri bilen bilelikde tapylan süňkleriň KT skanirlemesini we mikroskopiki seljermesini geçirdi. Netijede, bu süňkleriň 20 müň ýyl ozal arhipelagda ýaşap geçen Ursus arctos görnüşli gadymy goňur aýynyňkydygy ýüze çykaryldy.
Morfologiki seljermeler süňkleriň içki gurluşynyň adam süňküne gabat gelmeýändigini, emma aýy süňki bilen doly gabat gelýändigini görkezdi.
Şeýlelikde, Ýaponiýadaky iň gadymy adam galyndylary diýlen at indi 14 müň – 17 müň ýyl ýaşy bolan, Hamakita sebitinden tapylan süňklere geçdi. Adamzadyň has irki döwürlerde bu sebitde ýaşap geçendigi bilen bagly yzlar hökmünde skeletler däl-de, dürli gurallar we beýleki artefaktlar Rýukýu adalaryndan tapylypdy we 32 müň ýyllyk diýip senelenipdi.
Alymlar şeýle ýalňyşlyklaryň geleňsizlik bilen däl-de, öňki döwrüň tehnologiýasynyň çäklendirmeleri bilen baglanyşyklydygyny belleýärler. Diňe häzirki zaman seljeriş usullary, şol sanda 3D rekonstruksiýa we DNK gözlegleri tapyndylaryň gelip çykyşyny takyk kesgitlemäge mümkinçilik berýär.


düýn 08:37
2k+

Uky beýniden öň döräpdir. Muny meduzalar subut etdi

Meduzalar hem gije-gündiziň dowamynda adamlar ýaly takmynan sekiz sagat ýatýan ekenler. Bu barada Nature Communications žurnaly Bar-Ilan uniwersitetiniň alymlaryna salgylanyp habar berýär. Lior Appelbaumyň ýolbaşçylygynda işleýän neýrobiologlar boşiçegeliler toparyna degişli jandarlary öwrenip, şeýle netijä geldiler...

29.01.2026 20:16
2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

29.01.2026 18:18
7.5k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

29.01.2026 12:37
1.9k+

Hytaýda Aziýadaky iň gadymy çylşyrymly gurallar tapyldy

Arheologlar Gündogar Aziýada iň gadymy çylşyrymly daş gurallaryny ýüze çykardylar. Bu täze tapyndy sebitiň tehnologik taýdan yza galandygy baradaky öňki garaýyşlary şübhe astyna alýar. Bu barada "Nature Communications" žurnalyndaky ylmy işde aýdylýar...