Inguşetiýadan 3000 ýyllyk äpet uly gurluşlar tapyldy

  • 01.05.2025 13:35
  • 5.8k+

Kerpiç örüji-dikeldijileriň “Naslediýe” mekdebiniň arheologlary, etnograflary we beýleki hünärmenleri Inguşetiýa daglaryndan ýaşy 3000 ýyldan gowrak bolan gadymy äpet binalary we mazary tapdylar. Bu barada ekspedisiýanyň ýolbaşçysy, mekdebiň müdiri Ramzan Sultygowyň sözlerine salgylanýan TASS habar berýär.

"Taryhy taýdan sultygowlaryň we timurziýewleriň taýpalary bilen baglanyşykly Geriti orta asyr diňinde arheologiki barlaglary tamamladyk. Geçirilen barlaglar  birnäçe möhüm açyşlaryň üstünden eltdi: siklopik binalar toplumy tapyldy, ol takmynan biziň eýýamymyzdan öňki II müňýyllygyň ikinji ýarymyna degişlidir. Onuň golaýynda 10-dan gowrak guburly mazarystanlyk bar. Ylmy işgärimiz Magomed Dzarahowyň çaklamasyna görä, bu guburlar nusgawy inguş guburlaryndan öňki bolup, IX-XI asyrlara degişlidir "- diýip Sultygow gürrüň berdi.

Onuň sözlerine görä, mekdep Geritini medeni mirasyň ýadygärlikleriniň sanawyna goşmak üçin ýadygärlikleri goramak boýunça edaralara maglumat ibermek üçin resminamalary taýýarlaýar.

"Geritidäki açyşlar bu ýeriniň ajaýyp taryhy çuňlugyny görkezýär. Dürli döwürlere degişli tapylan zatlar bu sebitdäki durmuşyň ösüşini täzeden dikeltmäge mümkinçilik berer. Geljekde geçiriljek barlaglar seneleri anyklamaga, jaýlanyş dessurlaryny öwrenmäge we okuwçylarymyza amaly tejribe bermäge kömek eder" – diýip, Dzarahow belledi.

Geriti XVI-XVII asyrlara degişli 15 diňden we dürli görnüşdäki: ýer üsti, ýarym ýerasty we ýerasty ýerleşen 20-den gowrak guburly iki sany gala toplumyndan ybarat.


06.02.2026 14:10
2.1k+

Gazagystanda Parfiýa we Wizantiýa degişli gadymy artefaktlar tapyldy

Gazagystanyň Aktau şäheriniň golaýynda arheologlar Parfiýa we Wizantiýa döwürlerine degişli bolan içi kümüş we mis teňňelerden doly küýzäniň üstünden bardylar. Gadymy Garakabak şäherçesiniň harabalaryndan tapylan bu gymmatlyklar Mangystau (öňki Maňňyşlak) sebtiniň häki bir çetki künjek däl-de, eýsem möhüm söwda merkezi bolandygynyň esasy subutnamasy diýlip atlandyrylýar...

03.02.2026 06:29
2.7k+

Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir...

02.02.2026 14:55
1.5k+

Gresiýada iň gadymy agaç gurallar tapyldy: olaryň 430 müň ýyllyk taryhy bar

Gresiýadaky kölleriň biriniň kenarynda dünýäde iň gadymy agaç zähmet gurallary diýlip ykrar edilen iki sany artefakt tapyldy. Tapyndylaryň ýaşy, takmynan, 430 müň ýyla deň diýlip çak edilýär diýip, Associated Press habar berýär...

29.01.2026 10:31
5.9k+

Ýewropada ýaşan adamlar 25 müň ýyl ozal hem ýüzlerçe km aralykda gatnaşyk saklapdyrlar

Arheologlar Merkezi Ispaniýada, gelip çykyşy häzirki Fransiýanyň çäklerine degişli bolan we tapylan ýerinden 700 kilometrden gowrak uzaklykdan getirilen daş gurallaryny tapdylar. Science Advances žurnalynda çap edilen ylmy işde bellenilişi ýaly, bu aralyk Ýewropanyň paleolit döwri üçin daş gurallarynyň daşalan iň uzak aralygy hökmünde tassyklanylýar...