Hytaýda 125 million ýyl ozal ýaşap geçen adaty bolmadyk ýelekli dinozawrlaryň galyndylary tapyldy

  • 20.04.2025 19:04
  • 4.9k+

“Independent” neşiriniň habaryna görä, 125 million ýyl ozal ýaşap geçen iki sany öň mälim bolmadyk ýelekli dinozawryň galyndylary tapyldy diýip, Independent ýazýar. Olara Sinosauropteryx lingyuanensis we Huadanosaurus sinensis diýip at berildi.

Galyndylar 133-120 million ýyl ozal ýaşap geçen haýwanlaryň gowy saklanyp galan galyndylarynyň bar ýeri hökmünde tanalýan Jehol biotasy sebitinden tapyldy.
Huadanosaurus sinensis-iň güýçli äňleri we boýun myşsalary bolupdyr. Ol süýdemdirijileri awlap, awyny tutuşlygyna ýuwdupdyr diýip alymlar  çaklaýarlar. Onuň içegelerinde gemrijä meňzeş iki sany süýdemdirijiniň galyndylary tapyldy. Görnüşleriň ady, beýik bir şahsyýetiň doglan güni ýa-da wajyp bir edaranyň döredilen güni ýaly, möhüm wakalary alamatlandyrýan Huadan hytaý sözi bilen baglanyşyklydyr. Bu görnüşe şeýle at Hytaý Halk Respublikasynyň we Hytaý Ylymlar akademiýasynyň döredilmeginiň 75 ýyllygynyň hormatyna dakyldy.
Sinosauropteryx lingyuanensis galyndylaryň tapylan ýeri bolan Linýuan uýezdiniň  adyny göterýär. Bu dinozawryň uzynlygy takmynan 1,2 m, ol guşlar bilen iýmitlenipdir.
Iki görnüşiň hem ululygy meňzeş. Sinosauropteryx lingyuanensis beýleki haýwanlary awlapdyr we günüň islendik wagtynda hem işjeň bolup bilipdir. Huadanosaurus sinensis, tersine, gije gezipdir.
Bu açyş hek döwrüniň ekoulgamyna we bu dinozawrlaryň özüni alyp barş aýratynlyklaryna has gowy düşünmäge kömek edýär.


düýn 11:23
1.3k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
7.9k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.8k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.5k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...