RIKEN atly ýapon ylmy-barlag institutynyň işgärleri deňiz suwunda doly dargaýan we yzynda mikro bölejikleri galdyrmaýan täze görnüşli plastigi işläp düzdüler. Plastika «supramolekulýar polimerlere» esaslanýar. Olar birleşip, soň dargamaga ukyply aýratyn baglanyşyklardan ybaratdyr. Bu barada geçirilen ylmy barlagyň netijeleri «Science» žurnalynda çap edildi diýip, «New Atlas» neşiri ýazýar.
Bu maksada ýetmek üçin alymlar azyk senagatynda giňden ulanylýan natriý geksametafosfat bilen dökünlerde ulanylýan guanidin ionlaryny öz içine alýan monomerleriň garyndysyny ulandy. Bu iki madda suw bilen birleşende goýy garyndyny emele getirýär.
Garyndy guradylanda berk polimer materiala öwrülýär. Bu maddalaryň arasyndaky reaksiýanyň dowamynda, aýratyn «ion köprüleri» emele gelýär. Ynha, hut şu «köprüleriň», ýagny aýratyn baglanyşyklaryň saýasynda, plastik adaty materiallara meňzeş çeýeligi we berkligi gazanýar. Emma duzly suw bilen aragatnaşykda bu baglanyşyklar elektrolitler tarapyndan dargadylyp, plastigiň sekiz ýarym sagadyň dowamynda doly «eremegine» sebäp bolýar.
Beýleki biodargamaga ukyply plastiklerden tapawutlylykda, bu prototip azot we fosfora çenli dargap gidýär – bularyň ikisi-de ösümlikler we mikroorganizmler üçin möhüm iýmit çeşmeleridir.
Bu tehnologiýanyň geljekde plastik önümçiliginde giňden ulanylmagy, ummanlaryň hapalanmak meselesine uly çözgüt bolup biler.
