Marsdan ýaşy 3,7 milliard ýyl bolan iň uzyn organiki zynjyrlary tapyldy

  • 28.03.2025 15:41
  • 12k+

Marsda owal-ahyr gyzyl planetadan tapylan iň uzyn organiki zynjyrlar tapyldy. Olaryň ýaşy 3,7 milliard ýyl.

Bu barlag Fransiýanyň Milli ylmy-barlaglar merkeziniň (CNRS) hünärmenleri tarapyndan ABŞ-ly, meksikaly we ispaniýaly kärdeşleri bilen bilelikde geçirildi. Netijeler PNAS žurnalynda çap edildi. Bu açyş barada EurekAlert we Phys.org gysgaça habar berýär.
Bu açyş NASA-nyň Curiosity rowerindäki SAM guraly arkaly mümkin boldy. Enjam Marsda 2012-nji ýyldan bäri işleýär we Geýla kraterini öwrenýär.
Tapylan uglerod zynjyrlary Ýerde duş gelýän gurluşlara meňzeýär. Alymlar birleşmeleriň milliardlarça ýyl ozal planetada bolup geçen geologiki ýa-da himiki prosesleriň netijesinde emele gelip biljekdigini bellediler.
Barlagçylaryň sözlerine görä, bu maglumatlar Marsda himiki ewolýusiýanyň nähili bolup geçendigine has gowy düşünmäge kömek edýär we geçmişde planetada nähili organiki maddalaryň bolup biljekdigi barada täze düşünjeleri berýär.


24.03.2026 16:50
1.5k+

LEGO 32 gektar meýdanda äpet Gün energiýa parkyny döredýär: ol ýerde 30 700 panel oturdylar

LEGO Group kompaniýasy Wirjiniýa ştatynyň (ABŞ) Çesterfild okrugynda öz hususy Gün elektrostansiýasy bolan önümçilik toplumyny gurýar. Taslama 32 gektar meýdany tutýan Gün energiýa parkyny döretmegi göz öňünde tutýar diýip, Interesting Engineering habar berýär...

23.03.2026 13:40
3.4k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

23.03.2026 09:29
5.2k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 15:08
2.5k+

Marsda ilkinji gezek ýakut we sapfir emele getirýän mineral tapyldy

"Perseverance" mars apparaty Marsda ilkinji gezek korundyň — Ýer ýüzünde ýakut (rubin) we sapfirleriň emele gelmegine sebäp bolýan mineralyň spektral alamatlaryny ýüze çykardy. Bu yzlar Ýezero krateriniň gyrasyndaky dag jynslarynda tapyldy...