Alymlar smartfonyň we telewizoryň çagalara edýän täsiri boýunça barlag geçirdiler

  • 13.02.2025 12:57
  • 5.4k+

Halkara alymlar topary Latyn Amerikasynyň ýurtlarynda ýaşaýan 1 ýaşdan 4 ýaş aralygyndaky 1878 çaganyň gatnaşmagynda barlag geçirdi. Olar körpeleriň aglabasynyň ekranyň öňünde maslahat berilýän wagtdan has köp oturýandygyny  görkezdi. Iň meşhur enjamlar telewizor we smartfon bolup çykdy.

Barlaga gatnaşyjylar bilen geçirilen pikir soraşmada olaryň sosial-ykdysady ýagdaýy maşgalanyň esasy çeşmelere elýeterliligine, ene-atalaryň bilim derejesine we hünärlerine baglylykda kesgitlenildi.
Hünärmenler öz gözegçilikleriniň netijelerini MedicalXpress-da çykan makalasynda paýlaşdylar.
Alymlar köp wagtyny ekranyň öňünde geçirýän çaganyň sözleýiş diliniň ýaramaz ösýändigini anykladylar. Şol bir wagtyň özünde, kitap okamak we ene-atalar bilen bilelikde telewizora ýa smartfona tomaşa etmek, tersine, sözleýiş endikleriniň ösmegine itergi berýär. Şonda, esasan, bilim beriji programmalary saýlamak maslahat berilýär.
Telewizora köp seredýän çagalaryň söz gory çäkli bolýar we giç gepläp başlaýarlar. Bu, esasanam, okamaklyga az üns berilýän, sosial-ykdysady ýagdaýy pes maşgalalardaky çagalara mahsusdyr. COVID-19 pandemiýasyndan soň ýagdaý has-da erbetleşdi.
Çaga lukmanlary iki ýaşa çenli çagalara gajet bermezligi maslahat berýär, uly ýaşly çagalar bolsa olary gaty az we ulularyň gözegçiligi astynda ulanmalydyrlar.


düýn 07:12
5.3k+

Özbegistanda ýaşy 9,2 müň ýyla barabar bolan ekerançylyk gurallary we däneleri tapyldy

Özbegistanyň günortasynda, Surhandarýa derýasynyň jülgesinde, Toda gowagynda Özbegistandan, Hytaýdan we Ýewropadan arheologlaryň topary gadymy adamlaryň gonalgasyny tapdy. Onuň ýaşy, takmynan, 9,2 müň ýyla barabar...

26.08.2025 13:40
5.1k+

Kanadada guş dümewiniň ýaýramak howpy sebäpli 400 düýeguşy ýok ediler

Kanadada federal şikaýat kazyýeti Britan Kolumbiýasyndaky Universal Ostrich Farms fermasynda 400 düýeguşy ýok etmek baradaky çözgüdi tassyklady. Bu çäre guş dümewiniň ýaýramak howpy bilen baglanyşykly diýip, The Washington Post habar berýär...

25.08.2025 13:01
5.1k+

Angliýada rim esgerine degişli bolan ýaşy 2000 ýyllyk başgap dikeldildi

Angliýadaky Bolton muzeýinde ýaşy 2000 ýyl töweregi bolan ýüpekden ýasalan başgaby dikeltmek işleri tamamlandy. Ony rimli esger geýipdir. Dünýäde şeýle görnüşli diňe üç nusga saklanyp galypdyr: biri Mançesterde, beýlekisi Florensiýada, üçünjisi bolsa Boltonda ýerleşýär diýip, muzeý habar berdi...

17.08.2025 23:41
9.8k+

Alymlar ertirki kofe üçin iň gowy wagty aýdyp, ony ýekelikde içmegi maslahat berdi

Kofe üçin iň gowy wagt oýananyňdan soň 2,5 sagatdan soň bolup, ony iň gowusy ýekelikde içmeli. Şeýle teklibi ýewropaly alymlar öňe sürýär. Olar kofe içmegiň wagtynyň we şertleriniň içgiden alynýan lezzete nähili täsir edýändigini öwrendi...