Birnäçe dil bilmegi çagalaryň akyl-paýhas başarnyklaryny gowulandyrýar

  • 02.02.2025 11:19
  • 3.1k+

Amerikan alymlarynyň geçiren barlaglary, birnäçe dili bilmegiň çagalaryň akyl-paýhas (kognitiw) başarnyklarynyň ösmegine ýardam berýändigini görkezdi. Bu aýratyn-da autistik spektr bozulmalary bolan çagalar üçin möhümdir. Maýami uniwersitetiniň hünärmenleri bu barlagyň netijelerini Journal of Experimental Child Psychology žurnalynda paýlaşdylar.

Alymlar 7 ýaşdan 12 ýaşa çenli bolan 112 çaganyň maglumatlaryny seljerip gördüler.
Geçirilen barlaglaryň netijesinde, iki dili bilýän çagalaryň has gowy pikirlenýändigi we özlerini gözegçilikde saklamakda has başarjaňdygy anyklanyldy. Olar bir wezipeden beýleki wezipä çalt geçip bilýärler we bir zady ýerine ýetirenlerinde has netijeli hereket edýärler. Diňe bir dili bilýän çagalar bilen deňeşdirilende, olaryň impulslaryny (duýdansyz hereketlerini) dolandyrmak ukyby hem has güýçli boldy.
Bu täsir esasanam autistik spektr bozulmalary bolan çagalarda has aýdyň ýüze çykdy. Iki dili bilýän autistik çagalar, öz işlerini meýilleşdirmek, bir zada ünslerini jemlemek we bir wagtda birnäçe işi ýerine ýetirmek boýunça has gowy netijeleri görkezdiler. Şeýle hem, olar beýleki adamlaryň duýgularyna we pikirlerine has gowy düşündiler. Bu bolsa olaryň jemgyýete has gowy uýgunlaşmagyna kömek etdi.
Hünärmenleriň pikirine görä, dilleriň arasynda yzygiderli geçiş etmek öz-özüňi gözegçilikde saklamak we ünsi jemlemek mehanizmlerini türgenleşdirýär hem-de beýniniň degişli böleklerini işjeňleşdirýär.


25.04.2026 12:49
4.1k+

Ýene bir netije: günde 2-3 bulgur kofe içmek depressiýa howpuny azaldýar

Şanhaýdaky Fudan uniwersitetiniň alymlary tarapyndan geçirilen täze barlag kofe içmegiň psihiki saglyga gowy täsir edýändigini we depressiýanyň öňüni alyp biljekdigini tassyklady....

24.04.2026 00:14
6k+

Britaniýa «çilimden azat nesil» üçin ýaşlara temmäki satmagy ömürlik gadagan edýän kanuny tassyklady

Britan parlamentiniň iki palatasy hem 2009-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan başlap doglan ähli raýatlara temmäki önümlerini we elektron çilimleri satmagy ömürlik gadagan edýän taryhy kanun taslamasyny tassyklady....

16.04.2026 10:30
4.1k+

Türkiýe 2040-njy ýyla çenli temmäkini doly gadagan etmegi meýilleşdirýär

Türkiýe hökümeti çilim çekmäge garşy göreşi tapgyrlaýyn güýçlendirip, 2040-njy ýyla çenli ýurtda temmäki önümleriniň söwdasyny doly togtatmagy göz öňünde tutýan täze kanun taslamasyny taýýarlaýar. Yeni Şafak......

15.04.2026 10:55
2.2k+

ABŞ-da garrama garşy öýjük terapiýasyny synagdan geçirip başlarlar

Life Biosciences biotehnologiýa kompaniýasy şu ýyl ýaş bilen baglanyşykly üýtgeşmelere garşy göreşmek üçin, öýjükleri bölekleýin täzeden programmirlemek usulynyň ilkinji kliniki synaglaryna başlamagy......