“Týangun” orbital stansiýasynyň bortundaky “Şençžou-19” kosmos missiýasynyň ekipažy kosmos şertlerinde emeli fotosintez boýunça taryhda ilkinji tejribäni üstünlikli geçirdi.
Kosmonawtlar raketa ýangyjyny öndürmekde ulanyp boljak maddany – kislorody we etileni almagy başardy. Bu üstünlik Hytaýy kosmosy uzak möhletleýin özleşdirmäge we ekipažly missiýalara goldaw bermäge, şol sanda 2030-njy ýyla çenli Aýa gonmak mümkinçiligine ýakynlaşdyrýar.
Tejribäni geçirmek üçin ýarymgeçiriji katalizatorlar ulanyldy. Onuň dowamynda kosmonawtlar kömürturşy gazyny we suwy kisloroda öwürdi. Täze tehnologiýanyň aýratynlygy onuň otag temperaturasynda we kadaly basyşda netijeliligi bolup, bu energiýa sarp edilişini ep-esli azaldýar. Hytaýly kosmonawtlaryň usuly köp energiýa çeşmelerini talap edýän we Aýa ýa-da Marsa ekspedisiýalar ýaly uzak aralyga missiýalar üçin juda laýyk gelmeýän adaty elektrolizden tapawutlanýar.
Öň Halkara kosmos stansiýasynda geçirilen ylmy gözlegler mikrograwitasiýanyň tebigy fotosinteze täsir edýändigini görkezdi. Ýöne HKS-iň ýaşaýşy goldamak tehnologiýalary, esasan, elektrolize esaslanýar.
Olardan tapawutlylykda, hytaý usuly himiki we fiziki usullary ulanmak bilen ösümlikleriň fotosintezine “öýkünýär”.
