17-nji dekabrda “Serhetsiz derýalar” halkara ekologiýa birleşmesi Täjigistanyň Wahş derýasynda Rogun gidroelektrostansiýasy taslamasyny tamamlamagyň alternatiw ýollaryny seljerýän hasabaty hödürledi. Bu barada Rivers.Help! neşiri habar berýär.
Ekologlar beýikligi 335 metre ýetip biljek dünýäde iň beýik bendi gurmakda bolup biljek ekologik we sosial täsirleri duýdurýarlar.
Hasabatda häzirki wagtda Bütindünýä bankynyň müdirler geňeşi tarapyndan gözden geçirilýän iň ýokary wariant boýunça Rogun gidroelektrostansiýasynyň gurluşygynyň doly tamamlanmagy bilen, stansiýanyň çözmeli esasy meseleleriniň çözülmän galjakdygy bellenilýär. Hususan-da, Täjigistanda elektrik energiýasynyň yzygiderli kesilmegi (wagtlaýyn öçürmeler) azyndan 2036-njy ýyla çenli dowam eder. Iri suw howdanynyň döredilmegi ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň obýekti bolan “Tigrowaýa Balka goraghanasynyň tugaý tokaýlaryna”, Wahşdaky ýitip barýan bekre görnüşleriniň populýasiýasyna we Merkezi Aziýa ýurtlary boýunça akýan derýalaryň ugrundaky hasylly düzlüklere ýaramaz täsiri ep-esli artdyrar.
Hasabatda töwekgelçilikleri azaldyp, gidroelektrostansiýanyň netijeliligini ýokarlandyrjak deňagramly çözgüt teklip edilýär. Ekologlar bendiň beýikliginiň 70 metr peseldilmeginiň on müňlerçe adamyň göçmeginiň öňüni almaga mümkinçilik berjekdigini aýdýar.
Şeýle-de, hünärmenler Rogun GES-iň gurluşygyny Gün energetikasynyň ösüşi bilen utgaşdyrmagy teklip edýärler, bu Täjigistana eýýäm 2030-2031-nji ýyllara çenli gyşky elektrik energiýa ýetmezçiligi meselesini çözmäge hem-de energetika ulgamynyň klimat üýtgemelerine durnuklylygyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer.
