Gazagystanda gadymy amfibiýanyň - “olma aždarhanyň galyndylary” tapyldy

  • 26.10.2024 06:50
  • 5.2k+

Sankt-Peterburg döwlet uniwersitetiniň paleontologlary Gazagystanda "bişara baka" - "görgüli gurbaga" diýip atlandyrylýan syrly amfibiýanyň galyndylaryny tapdylar. Barlag bu gadymy jandaryň proteid maşgalasyna degişlidigini, olma aždarhalary diýlip atlandyrylan, daşky jabralary bolan adaty salamandrlar maşgalasyna degişlidigini ýüze çykardy.

Amfibiýanyň galyndylary Gazagystanda ilkinji gezek geçen asyrda tapyldy. Emma şonda gadymy salamandryň bitin galan ýeke-täk oňurgasy ýitirilipdi we şondan bäri ýitip ýok bolan amfibiýanyň hiç hili yzlary tapylmady. Diňe indi alymlara täze açyş etmek başartdy.
Barlag rus we gazak alymlaryna proteidleriň gelip çykyşy baradaky çaklamany döretmäge we bişara bakanyň takmynan 85 million ýyl ozal, ýagny dinozawrlar bilen bir döwürde ýaşandygyny çaklamaga mümkinçilik berdi.
Alymlar 3D tehnologiýasyny ulanyp, amfibiýanyň daşky görnüşini dikeltdiler. Haýbatly adyna garamazdan, ol kiçijik bolupdyr, uzynlygy 40 sm-den geçmändir, gaty haýal hereket edipdir we asla mifiki aždarhalara meňzemändir. Şeýle-de bolsa, onuň geçmişdäki abraýy garaňky bolupdyr - Ýewropada bu jandarlar betbagtçylygyň habarçysy hasaplanypdyr, sebäbi suw joşmalary wagtynda olar, köplenç, ýeriň ýüzüne çykýar eken.


düýn 22:24
970

Türkmenistanyň ýaş startapçylarynyň bäsleşiginiň jemleri jemlenildi

Türkmenistanda «Türkmenistan – mümkinçilikleriň ýurdy» atly ýaş innowatorlaryň bäsleşigi tamamlandy. Ol tehnologiýa, ylym we telekeçilik dünýäsinde özlerini görkezmäge taýýar mekdep okuwçylaryny, talyplary we ýaş mugallymlary birleşdirdi...

düýn 20:51
2.7k+

Garynjalarda agalygy eýelemegiň täsin taktikasy ýüze çykaryldy

Ýaponiýaly alymlar garynjanyň käbir görnüşleriniň başga koloniýalary eýelemek üçin ulanýan täsin mehanizmini ýüze çykardylar. Görnüşine görä, käbir korolewa-basyp alyjylar himiki ýaragy ulanyp, işçi garynjlary aldaw bilen öz urugbaşyny ýok etmäge mejbur edýärler we onuň ýerini eýeleýärler...

26.11.2025 11:15
2.1k+

Türkmen alymlary alunitiň, tozganyň we rozmariniň binýadynda fitomineral bejeriş gelini işläp taýýarladylar

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy «Alunitiň, tozganyň (Taraxacum officinale) we rozmariniň (Rosmarinus officinalis) fitomineral bejeriş geli» atly işläp taýýarlamak tehnologiýasyna awtorlyk hukugyny bellige aldy...

26.11.2025 10:04
2k+

Garaharsaň hatda adatdan daşary kosmos şertlerinde-de ýaşaýşa ukyply bolup çykdy

Physcomitrium patens garaharsaň (moh) görnüşiniň sporalary Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda dokuz aý bolandan soň hem ýaşaýşa ukyply bolup galdy. Kosmosda wagty olar wakuuma, temperatura üýtgemelerine, mikrograwitasiýa, ultrabenewşe şöhlelerine we kosmos radiasiýasyna sezewar boldy diýlip, iScience žurnalyndaky täze makalada aýdylýar...