Gazagystanda gadymy amfibiýanyň - “olma aždarhanyň galyndylary” tapyldy

  • 26.10.2024 06:50
  • 5.3k+

Sankt-Peterburg döwlet uniwersitetiniň paleontologlary Gazagystanda "bişara baka" - "görgüli gurbaga" diýip atlandyrylýan syrly amfibiýanyň galyndylaryny tapdylar. Barlag bu gadymy jandaryň proteid maşgalasyna degişlidigini, olma aždarhalary diýlip atlandyrylan, daşky jabralary bolan adaty salamandrlar maşgalasyna degişlidigini ýüze çykardy.

Amfibiýanyň galyndylary Gazagystanda ilkinji gezek geçen asyrda tapyldy. Emma şonda gadymy salamandryň bitin galan ýeke-täk oňurgasy ýitirilipdi we şondan bäri ýitip ýok bolan amfibiýanyň hiç hili yzlary tapylmady. Diňe indi alymlara täze açyş etmek başartdy.
Barlag rus we gazak alymlaryna proteidleriň gelip çykyşy baradaky çaklamany döretmäge we bişara bakanyň takmynan 85 million ýyl ozal, ýagny dinozawrlar bilen bir döwürde ýaşandygyny çaklamaga mümkinçilik berdi.
Alymlar 3D tehnologiýasyny ulanyp, amfibiýanyň daşky görnüşini dikeltdiler. Haýbatly adyna garamazdan, ol kiçijik bolupdyr, uzynlygy 40 sm-den geçmändir, gaty haýal hereket edipdir we asla mifiki aždarhalara meňzemändir. Şeýle-de bolsa, onuň geçmişdäki abraýy garaňky bolupdyr - Ýewropada bu jandarlar betbagtçylygyň habarçysy hasaplanypdyr, sebäbi suw joşmalary wagtynda olar, köplenç, ýeriň ýüzüne çykýar eken.


şu gün 10:54
769

Fizikler Edisonyň unudylan tejribesinden geljegiň tehnologiýasynyň salgysyny tapdylar

XIX asyryň ahyrynda Tomas Edison iş edinip, lampalaryň has uzak wagtlap ýanmagynyň ýollaryny gözledi. Aradan takmynan 150 ýyl geçensoň, alymlar onuň tejribelerinden birini gaýtalamak kararyna geldiler we garaşylmadyk açyş etdiler...

10.02.2026 15:07
2.7k+

Niderlandlarda himiýa kanunlaryny inkär edýän we öz-özüni dikeldýän plastik döredildi

Niderlandlaryň Wageningen uniwersitetiniň barlagçylary, professor Ýasper wan der Guhtyň ýolbaşçylygynda, materialyň düýpgöter täze görnüşini oýlap tapdylar we oňa «kompleksimer» diýip at dakdylar. Onuň üýtgeşikligi, öň biri-birine düýbünden çapraz gelýär diýlip hasap edilen häsiýetleri-de özünde jemlemegindedir...

10.02.2026 09:48
1.8k+

Ýapon alymlary wolframdan 3D çap etmegiň täze usulyny işläp düzdüler

Hirosima uniwersitetiniň alymlary iň gaty senagat materiallarynyň biri bolan wolfram-kobalt karbidinden (WC-Co) dürli önümleri 3D çap etmegiň innowasion usulyny tapdylar. Täze tehnologiýa materialy doly eretmän, ony diňe ýumşatmak arkaly işleýär...

09.02.2026 08:44
3.9k+

Şahly kelleçanaklaryň ýygyndysy neandertallarda öz däp-dessurlarynyň bolandygyny görkezdi

Ispaniýanyň merkezinde arheologlar şahly haýwanlaryň kelleçanaklaryndan ybarat bolan, ýörite tertipde ýerleşdirilen 35 sany eksponaty tapdylar. Geçirilen barlaglar bu ýygyndyny neandertallaryň hojalyk maksatlary üçin däl-de, eýsem, ýörite niýet bilen ýygnandygyny we ýerleşdirendigini görkezdi...