Emeli aň Rafaeliň sungat eserleriniň himiki düzüminiň syrlaryny açmaga kömek etdi

  • 10.10.2024 20:46
  • 5k+

Medeni miras ylmy institutynyň alymlary nusgawy sungat eserlerinde ulanylan boýaglaryň himiki düzümini seljermek üçin emeli aň döretdiler. Bu model Rafaeliň 1501-1502-nji ýyllarda döreden suratlary babatda üstünlikli ulanyldy diýip, Phys.org habar berýär.

Kartinalary dikeltmek işi sungat bilen ylymyň çatrygynda. Bu ugurdaky hünärmenler himiýa, botanika we taryh ýaly dürli dersleri bilmelidirler. Gadymy kartinalary dikeldýänlere boýaglaryň himiki düzümi hakynda takyk maglumatlary bilmek möhümdir, sebäbi maddalaryň nädogry saýlanmagy olaryň zaýalanmagyna  sebäp bolup biler.
Aýry-aýry boýaglary kesgitlemek köplenç kyn, sebäbi suratkeşler gerekli reňki almak üçin pigmentleri garyşdyrýarlar. Şol sebäpli himiki düzümiň kesgitlenilişi köplenç çaklamalara esaslanyp, mydama dogry bolup durmaýar.
Adatça, derňew üçin rentgen fluoresensiýasy usuly ulanylýar, ýöne bu çylşyrymly pigmentleri kesgitlemegi kynlaşdyrýar.
Bu meseläni çözmek üçin alymlar makro-rentgen fluoressensiýa maglumatlaryny seljerýän we pigmentleriň düzümini kesgitleýän AI modelini döretdiler. Bu model 57 dürli pigmenti görkezýän 500 müň spektrli maglumatlar bazasynda tälim aldy.
Gözleg topary modeliň işlenip düzülişini we deslapky synagy tamamlandan soň esasy synag işine başlady. AI Rafaeliň 1501-1502-nji ýyllara degişli iki sany kartinasyny döretmek üçin ulanan ýaglarynyň himiki düzümini kesgitlemek üçin peýdalanyldy. Himiki komponentler alymlara başga usullar arkaly eýýäm mälimdi. AI modeli ak reňkdäki gurşun, gyzyl reňkdäki simap we ýaşyl reňkdäki mis ýaly himiki serişdeleri kesgitlemegi başardy.


17.03.2026 21:11
5.4k+

Deep Robotics adam daşamaga ukyply robot-atyny tanyşdyrdy

Hytaýyň emeli aň we robototehnika ulgamynda iş alyp barýan Deep Robotics kompaniýasy at görnüşindäki üýtgeşik robotyny görkezdi. Bu taslama gündogar senenamasy boýunça 2026-njy – at ýylyna bagyşlanyp taýýarlandy...

15.03.2026 15:23
1.8k+

Meta emeli aň sebäpli iş orunlaryny 20%-den gowrak azaltmagy meýilleşdirýär

Meta korporasiýasy emeli aň infrastrukturasyna goýulýan gymmat bahaly maýa goýumlaryň öwezini dolmak we işgärleriň netijeliligini ýokarlandyrmaga taýýarlyk görmek maksady bilen, işgärleriniň 20 göterimini ýa-da ondan hem köpüsini işden boşatmagy meýilleşdirýär...

11.03.2026 19:57
2.5k+

ChatGPT aýdym-sazy tanamagy öwrendi: OpenAI çat-bota Shazam-y goşdy

OpenAI kompaniýasy Shazam hyzmatyny gönüden-göni ChatGPT-niň interfeýsine goşdy. Shazam-yň eýesi bolan Apple kompaniýasy bilen baglaşylan strategik hyzmatdaşlygyň netijesinde ulanyjylar indi çat-botdan çykman, golaýda ýaňlanýan aýdymlary tanap bilýär...

10.03.2026 11:56
1.8k+

Samsung emeli aňly we kameraly akylly äýnekleri taýýarlaýar

Samsung özünde kamera we emeli aň ulgamyny jemleýän akylly äýnekleriň üstünde işleýär. Täze enjam baradaky meýilnamalary kompaniýanyň mobil bölüminiň wise-prezidenti Jeý Kim Barselonada geçirilen «MWC 2026» sergisinde mälim etdi...