Aýda wagt Ýere garanda çalt geçýär: astronomlar tapawudy ölçediler

  • 16.07.2024 14:34
  • 9.7k+

NASA ylmy-gözleg merkeziniň gözlegçiler topary Aýda wagtyň Ýer bilen deňeşdirilende birneme çalt geçýändigini kesgitledi. Tapawut asman jisimleriniň grawitasiýa täsiri we hereket tizligi bilen baglanyşyklydyr diýlip, Phys.org neşirinde ýerleşdirilen makalada aýdylýar.

Kaliforniýa tehnologiýa institutynyň Reaktiw hereket barlaghanasynyň hünärmenleri Gün ulgamynyň barisentrik koordinatlar sistemasy bilen Ýeriň üstüniň arasynda wagtyň üýtgeýşi baradaky maglumatlary ulandylar. Alymlar Aý üçin şeýle parametri hasapladylar.
Ylmy gözleg bir gije-gündiziň dowamynda Aýyň üstünde wagtyň Ýere garanda 0,0000575 sekunt çalt geçýändigini görkezdi.
Bu 274 ýylda Aýda adamyň (elbetde, gipotetik taýdan) Ýerdäki bilen deňeşdirilende 5,75 sekunt köp garrajakdygyny aňladýar. Tapawut o diýen uly bolmasa-da, ol Ýer bilen Aýyň arasyndaky aralygy kesgitlemekde, aýratynam, hemra aragatnaşygy ulanylanda, bökdençliklere getirip biler.


şu gün 10:23
1.2k+

Ugur üýtgeýär: SpaceX ilki Marsa däl-de, Aýa uçmagy makul bildi

SpaceX kompaniýasy 2027-nji ýylyň martynda Starship gämisiniň Aýyň ýüzüne ilkinji uçarmansyz gonuşyny amala aşyrmak isleýär. Bu barada The Wall Street Journal neşiri habar berýär. Maglumata görä, kompaniýa indi ilkinji nobatda Aý maksatnamasyna we NASA-nyň Artemis taslamasynyň çäklerindäki hyzmatdaşlyga ünsüni gönükdirmek kararyna geldi...

düýn 22:33
5.3k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.9k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.4k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...