Arheologlar Peruda çäge aňňatlarynyň astyndan 5000 ýyllyk syrly ybadathana tapdylar

  • 14.07.2024 09:42
  • 8.4k+

Perunyň demirgazyk-günbataryndaky Zanýa sebitinde arheologlar kolumbdan öňki döwür diýilýän eýýama degişli 5000 ýyllyk ybadathana toplumynyň galyndylaryny tapdylar diýip, LiveScience habar berýär.

3-nji iýunda başlanan gazuw-agtaryş işleri köp gatly ybadathananyň diwarlarynyň galyndylarynyň tapylmagyna sebäp boldy. Diwarlaryň arasyndan üç uly adamyň galyndylary tapyldy. Alymlar tapyndylary öwrenenden soň, munuň gurban berilýän ýer bolup biljekdigini öňe sürdüler.
Ybadathananyň diwarlary palçykdan ýasalyp, adam jesetleri, guşuň kellesi, süýrenijileriňki ýaly dyrnakly we pişik pisint jandarlary şekillendirýän çylşyrymly frizler bilen bezelipdir. Diwarlaryň ýokarky bölekleri nakgaş suratly ýuka suwag bilen örtülipdir.
Arheologlar ybadathanadan başga-da, Moçe döwrüne (biziň eýýamymyzyň 600-700-nji ýyllary) degişli ýene bir ýadygärligi tapdylar. Moçe medeniýeti ybadathanalary we sungat eserleri bilen tanalýar.


düýn 16:43
2k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

düýn 10:16
2.1k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......

19.04.2026 23:37
4.5k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......

19.04.2026 23:10
1.6k+

Fizikler taryhda ilkinji gezek bölejikleriň boşlukdan döreýşini hasaba aldylar

ABŞ-nyň Brukheýwen milli barlaghanasynyň fizikleri bölejikleriň wakuumdan nähili döräp bilýändigine ilkinji gezek janly şaýat boldular. Bu tejribe ýokary energiýaly protonlaryň biri-biri bilen çakyşdyrylýan......