Kolumbiýanyň And daglarynda ýaşy 19-60 million ýyl bolan üzümiň daşa öwrülen galyndylary tapyldy. Bu Günbatar ýarymşarda üzümler maşgalasynyň wekillerine degişli iň gadymy tapyndy we Ýer ýüzündäkileriň içinde hem iň gadymylarynyň biridir.
Paleontologlar topary Günorta Amerikaly meşhur paleobotanik Artur T. Susmanyň hormatyna tapylan galynda Lithouva susmanii (“Susmanyň daş üzümi”) diýip at berdiler.
Barlagçylar tapyndyny öwrenenlerinden soň, üzümiň işjeň ýaýrap başlamagyna uly dinozawrlaryň köpçülikleýin gyrylmagynyň sebäp bolandygy baradaky nazaryýeti öňe sürdüler. Olaryň işleriniň netijeleri Nature Plants žurnalynda çap edildi.
Uly süýrenijiler gür tokaýlaryň ösmegine päsgelçilik döredip, ösümliklere güýçli täsir edendir diýip çaklanylýar. Olar ýitip gidenden soň, tokaýlar has gürelipdir, bu bolsa üzüm ýaly dyrmaşyp ösýän ösümlikleriň peýda bolmagyna getiripdir.
Gözlegiň awtordaşlaryndan biri Gregori Stall Andlardan tapylan üzüm galyndylarynyň bu ösümlik görnüşiniň gelip çykan merkeziniň Günorta Amerikadygyny tassyklaýandygyny aýtdy.
Alymlaryň sözlerine görä, bu tapyndy häzirki zaman ösümlikleriniň nähili we nämäniň täsiri bilen ösendigine, şeýle hem gadymy ekoulgamlaryň üýtgemegine nähili täsir edendigine düşünmäge kömek eder.
