Antarktidada ýaşy 1 milliard ýyl bolan dag jynslarynyň nusgalary alyndy

  • 16.06.2024 01:45
  • 12k+

Antarktidanyň buz gatlagynyň astyndan ýaşy 1 milliard töweregi bolan dag jynslarynyň nusgalary alyndy diýip, TASS habar berýär.

Taslamany akademik I.S. Gramberg adyndaky Bütinrussiýa Dünýä ummanynyň geologiýasy we mineral baýlyklary ylmy-barlag institutynyň alymlary (WNIIOkeangeologiýa) hytaýly kärdeşleri bilen bilelikdäki amala aşyrdylar.
Nusgalar Antarktidanyň esasy ýerli belentliginiň ýokarsynda, magnit anomaliýasynyň merkezinde burawlanan 550 metrden gowrak çuňlukdaky guýynyň düýbünden alyndy.
Bu dag jynslary giçki Proterozoýda, ýagny Ýer ýüzünde Rodiniýa super yklymy emele gelen wagty dörändir diýip çak edilýär. Nusgalary öwrenmek alymlara magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny, şeýle hem Antarktidanyň we umuman, planetanyň geologiki taryhyny açmaga kömek eder.
Barlaglar Hytaýyň Geologiýa ylymlary uniwersitetiniň WNIIOkeangeologiýa barlaghanalarynda geçiriler. Buzdan dag jynslary Arktika we Antarktika institutynyň howanyň we daşky gurşawyň üýtgemegi barlaghanasynda öwreniler.


18.02.2026 12:14
4.1k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
7.7k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.4k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...

18.02.2026 07:37
7k+

Balykçylygyň gadagan edilmegi Ýanszy derýasynda 70 ýylda ilkinji gezek balyklaryň köpelmegine getirdi

Science žurnalynda Hytaýda geçirilen giň gerimli ekologik barlagyň netijeleri çap edildi. Onda alymlar 2021-nji ýylda Ýanszy derýasynyň howzunda täjirçilik maksatly balyk tutmaga girizilen on ýyllyk moratoriýanyň netijelerine baha berdiler...