Gaýtadan işlenen çilim naýçalaryndan berk, arzan asfalt döretdiler

  • 29.07.2025 11:54
  • 8.3k+

Granada we Bolonýa uniwersitetleriniň alymlary gaýtadan işlenen çilim naýçalaryndan ekologiýa taýdan arassa asfalt öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler. Oýlap tapyş ScienceDirect žurnalynyň makalasynda beýan edildi.

Barlagçylar çilimiň süzgüçlerini düwürlere öwürýärler: ondan organiki küli aýyrýarlar, sellýuloza süýümlerini we PLA plastmassasyny komponentleri birleşdirýän Fişer-Troppa mumy bilen garyşdyrýarlar. Garyndyny berçinleýärler we düwürler emele gelýänçä gyzdyrýarlar.
Synag üçin alymlar könelen asfalt örtükden 40%-i gaýtadan işlenen materialdan we elektron çilimleriň düwürlerinden ybarat asfalt betony aldylar. Mum gyzgyn bituma goşulanda eräp, gurluşy güýçlendirýän we çeýeligi ýokarlandyrýan süýümleri çykarýar. Şeýle asfalt jaýrylmaýar, agrama we termiki deformasiýalara çydamly bolýar.
Tehnologiýa önümçiligiň temperaturasyny peseldýän we zyňyndylary azaldýan garyndynyň şepbeşikligini üýtgetmegiň hasabyna energiýanyň sarp edilişini azaldýar. Laboratoriýa synaglary täze asfaltyň üstünden ulag ýörände we gyzgynlyga gysylan wagtynda jaýryk atmaýandygy nukdaýnazaryndan adaty materiallardan has ýokarydygyny tassyklady.
Taslama Hytaýyň hökümetiniň goldawy bilen Granada uniwersitetiniň Gurluşyk inženerçiligi barlaghanasy we Bolonýa uniwersiteti tarapyndan amala aşyrylýar. Tehnologiýa dünýäde her ýyl taşlanýan çilim naýçalarynyň, takmynan, 9 trillionyny ýok etmäge kömek edýär.


16.01.2026 15:17
4.9k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

16.01.2026 15:12
2.9k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.4k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.4k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...