Gazagystanda gadymy Kangýuý döwletiniň 2000 ýyllyk şaý-sepleri tapyldy

  • 06.06.2024 14:54
  • 9.9k+

Arheologlar Gazagystanyň günortasyndaky Türküstan oblastyndan b.e.öňki II asyra – b.e. IV asyryna degişli altyn artefaktlaryň hazynasyny tapdylar. Hünärmenleriň pikirine görä, artefaktlar bu sebitde ençeme asyrlap gülläp ösen Kangýuý döwleti döwrüne degişli bolmaly diýip, sebitiň häkimiýetiniň metbugat gullugy habar berýär.

Artefaktlaryň içinde pöwrize daşy we lagyl bilen örtülen ajaýyp altyn gulakhalkalar, Hytaýyň Han neberesiniň bürünç aýnasy, şeýle-de peýkam, gülýaka we küýzegärçilige degişli beýleki zatlar bar. Bu tapyndylar Kangýuýyň sungatyna, senetçiligine we medeniýetine degişli maglumatlary berýär, şeýle hem olaryň Rim, Wizantiýa, Kuşan we Hytaý imperiýalary bilen arabaglanyşygyny aýdyňlaşdyrýar.
Kangýuýyň “polihrom” altyndan ýasalan özboluşly gulakhalkalary aýratyn gyzyklanma döredýär. Onuň ýarym aý şekili Aýy aňladýar, bezegiň aşagyndaky üzüm salkymlary bolsa Gün nuruny şöhlelendirýär diýip hasaplanýar.
Kangýuý döwletiniň, beýleki halklar bilen bir hatarda sarmatlylaryň, hunnularyň we saklaryň çarwa toparlaryny öz içine alýan dürli halklaryň bileleşigi bolandygy bellendi. Gadymy çeşmeler Kangýuýy çarwa taýpalaryň ýaşan döwleti bolsa-da, şäherleri hem bolan uly döwlet hökmünde suratlandyrýar. Barlagçylaryň birtopary Kangýuýy türki dilli jemgyýetlere degişli edýär. Şeýlelik bilen, taryhçy Anatoliý Malýawkin Kanszýuý döwletiniň türki dilli çarwalar tarapyndan döredilip, olaryň oturymly ekerançylyk bilen meşgullanylýan ýerleriň ilatyny öz gözegçiligi astynda saklandygyna ynanýar. Gündogarşynas arheolog Aleksandr Bernştamyň pikirine görä, kangýuýlylar b.e. başynda türki dilli halk bolupdyrlar.
Kangýuýyň şäherleriniň Hytaý bilen Ortaýer deňziniň arasynda Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşmegi olaryň gadymy dünýä bilen diplomatik we söwda gatnaşyklarynyň bolandygyny aňladýardy.
Altyn artefaktlar Astana şäherinde Gazagystan Respublikasynyň Milli muzeýinde goýlar we bu ýerde halk köpçüligi üçin elýeterli bolar.


25.03.2026 14:38
7.9k+

Almatyda Saýran kölünden itiň halas edilşine bagyşlanan ýadygärlik goýuldy

Gazagystanyň Almaty şäherindäki Saýran kölüne guýýan derýanyň eteginde 10 ýyl mundan ozal bolup geçen waka — suwa gaçan itiň halas edilişine bagyşlanan ýadygärlik dikildi. Waka 2016-njy ýylyň iýunynda bolup geçipdi...

23.03.2026 17:05
9.4k+

Gazagystanda piramida şekilli gökdirän binalar toplumyny gurup başladylar

Gazagystanda Skidmore, Owings & Merrill (SOM) binagärlik kompaniýasy tarapyndan taslanan Alatau Iconic Complex and Gateway District taslamasy gurluşygyň başlangyç tapgyryna girdi. Bu toplum häzirki wagtda gurluşygy dowam edýän hem-de ýurduň ykdysady we administratiw merkezi bolmaly Alatau şäherinde ýerleşer...

14.03.2026 12:47
8.3k+

Gazagystanly mugallym iki barmakda asylyp durmak boýunça rekord goýdy

Gazagystanyň Petropawlowsk şäherinden bedenterbiýe mugallymy Anatoliý Wiselskiý diňe iki barmagynda 2 minut 7,45 sekunt asylyp durmak arkaly dünýä rekordyny täzeledi. Tengri Sport neşiriniň habar bermegine görä, bu ajaýyp netije resmi taýdan Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi...

07.03.2026 00:06
7.5k+

Gazagystanda gaplaňlary gaýdyp getirmek üçin 37 müň düýp agaç ekildi

Gazagystan sebitde 70 ýyldan gowrak wagt ozal ýitip giden gaplaňlary yzyna gaýtaryp getirmäge taýýarlanýar. Häzirki wagtda olaryň ýaşaýyş gurşawyny dikeltmek üçin Günorta Balhaş sebitinde 37 müňe golaý agaç nahallaryny oturtmak we sapmak işleri geçirildi...