Gazagystanda gadymy Kangýuý döwletiniň 2000 ýyllyk şaý-sepleri tapyldy

  • 06.06.2024 14:54
  • 9.9k+

Arheologlar Gazagystanyň günortasyndaky Türküstan oblastyndan b.e.öňki II asyra – b.e. IV asyryna degişli altyn artefaktlaryň hazynasyny tapdylar. Hünärmenleriň pikirine görä, artefaktlar bu sebitde ençeme asyrlap gülläp ösen Kangýuý döwleti döwrüne degişli bolmaly diýip, sebitiň häkimiýetiniň metbugat gullugy habar berýär.

Artefaktlaryň içinde pöwrize daşy we lagyl bilen örtülen ajaýyp altyn gulakhalkalar, Hytaýyň Han neberesiniň bürünç aýnasy, şeýle-de peýkam, gülýaka we küýzegärçilige degişli beýleki zatlar bar. Bu tapyndylar Kangýuýyň sungatyna, senetçiligine we medeniýetine degişli maglumatlary berýär, şeýle hem olaryň Rim, Wizantiýa, Kuşan we Hytaý imperiýalary bilen arabaglanyşygyny aýdyňlaşdyrýar.
Kangýuýyň “polihrom” altyndan ýasalan özboluşly gulakhalkalary aýratyn gyzyklanma döredýär. Onuň ýarym aý şekili Aýy aňladýar, bezegiň aşagyndaky üzüm salkymlary bolsa Gün nuruny şöhlelendirýär diýip hasaplanýar.
Kangýuý döwletiniň, beýleki halklar bilen bir hatarda sarmatlylaryň, hunnularyň we saklaryň çarwa toparlaryny öz içine alýan dürli halklaryň bileleşigi bolandygy bellendi. Gadymy çeşmeler Kangýuýy çarwa taýpalaryň ýaşan döwleti bolsa-da, şäherleri hem bolan uly döwlet hökmünde suratlandyrýar. Barlagçylaryň birtopary Kangýuýy türki dilli jemgyýetlere degişli edýär. Şeýlelik bilen, taryhçy Anatoliý Malýawkin Kanszýuý döwletiniň türki dilli çarwalar tarapyndan döredilip, olaryň oturymly ekerançylyk bilen meşgullanylýan ýerleriň ilatyny öz gözegçiligi astynda saklandygyna ynanýar. Gündogarşynas arheolog Aleksandr Bernştamyň pikirine görä, kangýuýlylar b.e. başynda türki dilli halk bolupdyrlar.
Kangýuýyň şäherleriniň Hytaý bilen Ortaýer deňziniň arasynda Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşmegi olaryň gadymy dünýä bilen diplomatik we söwda gatnaşyklarynyň bolandygyny aňladýardy.
Altyn artefaktlar Astana şäherinde Gazagystan Respublikasynyň Milli muzeýinde goýlar we bu ýerde halk köpçüligi üçin elýeterli bolar.


28.05.2026 17:06
4.1k+

Ýaponiýa we Gazagystandaky BMGÖM Kaspi deňzi üçin 3 million dollar sarp edýär

Ýaponiýanyň Hökümeti we BMG-niň Ösüş Maksatnamasy (BMGÖM) Gazagystanda Kaspi deňziniň suwunyň derejesiniň peselmegine garşy çärelere gönükdirilen 3 million dollar gymmatyndaky täze taslama badalga berýärler....

27.05.2026 14:35
5.9k+

Gazagystan sebitde ilkinji bolup, emeli ýagyn tehnologiýasyny ulandy

Gazagystanyň Türküstan şäherinde emeli usul bilen ýagyn mukdaryny köpeltmek taslamasynyň açylyş dabarasy boldy. Şeýlelikde Gazagystan sebitde emeli ýagyn tehnologiýasyny iş ýüzünde ulanyp başlan ilkinji ýurt......

23.05.2026 19:54
2.7k+

Minsk we Karaganda GDA-nyň Ýaşlar paýtagty bolar

GDA-nyň Ýerine ýetiriji komiteti öňümizdäki iki ýyl üçin Arkalaşygyň Ýaşlar paýtagtlaryny kesgitledi. Bu dereje 2027-nji ýylda Minsk şäherine (Belarusuň paýtagty), 2028-nji ýylda bolsa Karaganda şäherine......

21.05.2026 23:06
905

Astanada Benksiniň asyl nusgadaky eserleriniň sergisi açyldy

Gazagystanyň paýtagty Astanadaky «Lumiere Hall» multimediýa meýdançasynda dünýä belli britan köçe suratkeşi Benksä bagyşlanan «Benksi: genimi ýa-da ýumrujy?» atly sergi açyldy....