Gazagystanda gadymy Kangýuý döwletiniň 2000 ýyllyk şaý-sepleri tapyldy

  • 06.06.2024 14:54
  • 9542
Gazagystanda gadymy Kangýuý döwletiniň 2000 ýyllyk şaý-sepleri tapyldy

Arheologlar Gazagystanyň günortasyndaky Türküstan oblastyndan b.e.öňki II asyra – b.e. IV asyryna degişli altyn artefaktlaryň hazynasyny tapdylar. Hünärmenleriň pikirine görä, artefaktlar bu sebitde ençeme asyrlap gülläp ösen Kangýuý döwleti döwrüne degişli bolmaly diýip, sebitiň häkimiýetiniň metbugat gullugy habar berýär.

Artefaktlaryň içinde pöwrize daşy we lagyl bilen örtülen ajaýyp altyn gulakhalkalar, Hytaýyň Han neberesiniň bürünç aýnasy, şeýle-de peýkam, gülýaka we küýzegärçilige degişli beýleki zatlar bar. Bu tapyndylar Kangýuýyň sungatyna, senetçiligine we medeniýetine degişli maglumatlary berýär, şeýle hem olaryň Rim, Wizantiýa, Kuşan we Hytaý imperiýalary bilen arabaglanyşygyny aýdyňlaşdyrýar.
Kangýuýyň “polihrom” altyndan ýasalan özboluşly gulakhalkalary aýratyn gyzyklanma döredýär. Onuň ýarym aý şekili Aýy aňladýar, bezegiň aşagyndaky üzüm salkymlary bolsa Gün nuruny şöhlelendirýär diýip hasaplanýar.
Kangýuý döwletiniň, beýleki halklar bilen bir hatarda sarmatlylaryň, hunnularyň we saklaryň çarwa toparlaryny öz içine alýan dürli halklaryň bileleşigi bolandygy bellendi. Gadymy çeşmeler Kangýuýy çarwa taýpalaryň ýaşan döwleti bolsa-da, şäherleri hem bolan uly döwlet hökmünde suratlandyrýar. Barlagçylaryň birtopary Kangýuýy türki dilli jemgyýetlere degişli edýär. Şeýlelik bilen, taryhçy Anatoliý Malýawkin Kanszýuý döwletiniň türki dilli çarwalar tarapyndan döredilip, olaryň oturymly ekerançylyk bilen meşgullanylýan ýerleriň ilatyny öz gözegçiligi astynda saklandygyna ynanýar. Gündogarşynas arheolog Aleksandr Bernştamyň pikirine görä, kangýuýlylar b.e. başynda türki dilli halk bolupdyrlar.
Kangýuýyň şäherleriniň Hytaý bilen Ortaýer deňziniň arasynda Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşmegi olaryň gadymy dünýä bilen diplomatik we söwda gatnaşyklarynyň bolandygyny aňladýardy.
Altyn artefaktlar Astana şäherinde Gazagystan Respublikasynyň Milli muzeýinde goýlar we bu ýerde halk köpçüligi üçin elýeterli bolar.


16.06.2024 11:48
5564

“Weloküşt” gazak filmi Nýu-Ýorkdaky Tribeca festiwalynda iň gowy film diýlip ykrar edildi

Gazagystanyň “Weloküşt” filmi Nýu-Ýorkda geçirilen abraýly Tribeca-2024 festiwalynda “Iň oňat halkara film” kategoriýasynda ýeňiji boldy. Bu barada Deadline neşiri habar berýär. Asel Auşakimowanyň režissýorlyk...

12.06.2024 15:11
18899

Pržewalskiniň ýabany atlary 200 ýyldan soň Gazagystanyň sähralaryna gaýdyp geldi

The Guardian gazetiniň habar bermegine görä, öň Praganyň we Berliniň haýwanat baglarynda saklanýan, Pržewalskiniň ýabany atlarynyň dünýäde iň soňky galanjalary Gazagystana getirildi. Alty baýtal we bir aýgyr soňky...

30.05.2024 20:18
7930

Gazagystanyň medeniýet ministri Pyragy adyndaky halkara edebiýat baýragyny döretmegi teklip etdi

Gazagystanyň medeniýet we maglumat ministri Aida Balaýewa Magtymguly Pyragy adyndaky halkara edebiýat baýragyny döretmegi teklip etdi diýip, Bigasia habar berýär. Degişli teklip 20 ýurduň medeniýet ministrleriniň...

19.05.2024 23:55
2588

Almatyda Magtymguly Pyragynyň 300 ýyllygyna bagyşlanan maslahat geçirildi

Almatyda Al-Faraby adyndaky Gazak milli uniwersitetiniň kitaphanasynda akyldar şahyryň 300 ýyllygyna bagyşlanyp, "Magtymguly Pyragy - gündogar edebiýatynyň söz ussady" atly Halkara maslahaty geçirildi. Maslahaty Türkmenistanyň...