Gazagystanda gadymy Kangýuý döwletiniň 2000 ýyllyk şaý-sepleri tapyldy

  • 06.06.2024 14:54
  • 9.9k+

Arheologlar Gazagystanyň günortasyndaky Türküstan oblastyndan b.e.öňki II asyra – b.e. IV asyryna degişli altyn artefaktlaryň hazynasyny tapdylar. Hünärmenleriň pikirine görä, artefaktlar bu sebitde ençeme asyrlap gülläp ösen Kangýuý döwleti döwrüne degişli bolmaly diýip, sebitiň häkimiýetiniň metbugat gullugy habar berýär.

Artefaktlaryň içinde pöwrize daşy we lagyl bilen örtülen ajaýyp altyn gulakhalkalar, Hytaýyň Han neberesiniň bürünç aýnasy, şeýle-de peýkam, gülýaka we küýzegärçilige degişli beýleki zatlar bar. Bu tapyndylar Kangýuýyň sungatyna, senetçiligine we medeniýetine degişli maglumatlary berýär, şeýle hem olaryň Rim, Wizantiýa, Kuşan we Hytaý imperiýalary bilen arabaglanyşygyny aýdyňlaşdyrýar.
Kangýuýyň “polihrom” altyndan ýasalan özboluşly gulakhalkalary aýratyn gyzyklanma döredýär. Onuň ýarym aý şekili Aýy aňladýar, bezegiň aşagyndaky üzüm salkymlary bolsa Gün nuruny şöhlelendirýär diýip hasaplanýar.
Kangýuý döwletiniň, beýleki halklar bilen bir hatarda sarmatlylaryň, hunnularyň we saklaryň çarwa toparlaryny öz içine alýan dürli halklaryň bileleşigi bolandygy bellendi. Gadymy çeşmeler Kangýuýy çarwa taýpalaryň ýaşan döwleti bolsa-da, şäherleri hem bolan uly döwlet hökmünde suratlandyrýar. Barlagçylaryň birtopary Kangýuýy türki dilli jemgyýetlere degişli edýär. Şeýlelik bilen, taryhçy Anatoliý Malýawkin Kanszýuý döwletiniň türki dilli çarwalar tarapyndan döredilip, olaryň oturymly ekerançylyk bilen meşgullanylýan ýerleriň ilatyny öz gözegçiligi astynda saklandygyna ynanýar. Gündogarşynas arheolog Aleksandr Bernştamyň pikirine görä, kangýuýlylar b.e. başynda türki dilli halk bolupdyrlar.
Kangýuýyň şäherleriniň Hytaý bilen Ortaýer deňziniň arasynda Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda ýerleşmegi olaryň gadymy dünýä bilen diplomatik we söwda gatnaşyklarynyň bolandygyny aňladýardy.
Altyn artefaktlar Astana şäherinde Gazagystan Respublikasynyň Milli muzeýinde goýlar we bu ýerde halk köpçüligi üçin elýeterli bolar.


21.04.2026 17:24
3.2k+

Gazagystanda täze baýram — Tazy we Tobet güni döredildi

Gazagystanda 3-nji sentýabrda Gazak tazysynyň we tobetiniň güni belleniler. Degişli goşmaçalar ýurduň hökümeti tarapyndan çap edilen «Baýramçylyk seneleriniň sanawyny tassyklamak hakyndaky» Karara girizildi....

18.04.2026 23:40
2.9k+

Gazagystanda Hoja Ahmet Ýasawy adyndaky orden döredildi

​Gazagystanyň Prezidenti Kasym-Žomart Tokaýew «Hoja Ahmet Ýasawy» (Қожа Ахмет Ясауи) atly täze döwlet ordenini döretmek baradaky Permana gol çekdi. Bu sylag türki dünýäsiniň beýik akyldary, sufizmiň türki......

14.04.2026 16:16
5.1k+

Özbegistan Gazagystana seýrek taryhy resminamalary gowşurdy

Özbegistan Gazagystana Türküstan şäherindäki taryhy ýadygärlikler bilen baglanyşykly arhiw resminamalarynyň nusgalaryny gowşurdy. Resminamalary gowşurmak dabarasy Buhara şäherinde geçirilen resmi däl duşuşykda......

08.04.2026 15:08
7.6k+

Jeki Çan Gazagystandaky täze kinostudiýa sowgat iberdi

Gazagystanyň Almaty oblastynyň Garasaý raýonynda döwrebap kinopawilýonyň gurluşygyna badalga berildi. Bu taslama mynasybetli dünýä belli aktýor Jeki Çan özüniň simwolik «wagt kapsulasyny» sowgat hökmünde......