Sibirde ýüwrük dinozawryň täze görnüşi tapyldy

  • 20.05.2024 22:27
  • 18k+

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Zoologiýa institutynyň, Sankt-Peterburgyň döwlet uniwersitetiniň (SPbGU) we Kuzbassyň Döwlet ülkäni öwreniş muzeýiniň paleontologlary Kuzbassyň Şestakowo obasynyň (Sibir federal okrugynyň düzümine girýär, Russiýa) çäginden tapylan ýyrtyjy dinozawryň täze görnüşini suratlandyrdylar.

Täze dinozawr Kiyacursor longipes diýen ady aldy, bu latynçadan terjime edilende “Kiya derýasynyň ýüwrügi” diýmegi aňladýar. Ol seratozawrlar maşgalasyna degişlidir, ýöne bu toparyň Aziýanyň hek döwrüniň ýataklaryndan (66-145 million ýyl ozal) tapylan ilkinji wekili hasaplanýar. Ozal seratozawrlar şu sebitde bu wakadan 40 million ýyl ozal ýitip giden hasaplanýardy.
Sankt-Peterburgyň döwlet uniwersitetiniň web sahypasynda habar berlişine görä, kiýakursor longipes uzyn art aýakly çakgan ýyrtyjy bolupdyr. Bedeniniň uzynlygy 1 metre, käbirleriniňki bolsa 11 metre çenli uzalýan bolmagy mümkin.
Dinozawryň boýun oňurgasyndan, ýaýjyk süňkünden, öň aýagynyň bil böleginden we art aýak süňklerinden ybarat galyndylary KT barlaglary arkaly gaýada duran ýerinde gözden geçirildi. Bu alymlara ol ýaş haýwana degişlidir diýen netijä gelmäge mümkinçilik berdi.


düýn 20:16
1.2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

düýn 18:18
5.2k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.1k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

28.01.2026 16:25
4.3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...