Alymlar: ýaňy-ýakynda bolan magnit tupanlary Ýerde bir topar harasatlaryň döremegine getirip biler

  • 20.05.2024 14:12
  • 15k+

Florida döwlet uniwersitetiniň (ABŞ) gözlegçileri ýaňy-ýakynda Ýere aralaşan uran geomagnit tupanlarynyň bir topar harasadyň döremegine getirip biljekdigini anykladylar. Bu barada Daily Mail neşiri habar berýär.

Gözlegçiler soňky 5500 ýyldaky tropiki siklonlaryň işjeňligini seljerenlerinden soň, olaryň ýygylygynyň 40% ýokarlanan 11 döwrüni ýüze çykardylar.
Alymlar Meksika aýlagynyň demirgazyk-gündogaryndaky tupanlar hakynda agaçlaryň halkasynyň derňewinden alnan maglumatlary gözden geçirip, tropiki siklonlaryň işjeňliginiň ýokarlanmagy we Günüň ýokary işjeňlikdäki döwürleriniň arasyndaky baglanyşygy tapdylar.
Günüň işjeňliginiň ýokarlanmagy ummanlaryň aşa gyzmagyna getirýär, bu bolsa öz gezeginde tropiki tupanlaryň döremegi üçin amatly şertleri döredýär.
Eger alymlaryň çaklamalary tassyk bolsa, onda 2003-nji ýyldan bäri Gündäki güýçli alawlar sebäpli dörän iň güýçli G5 klasly magnit tupany birnäçe gaý-harasatlaryň döremegine sebäp bolup biler.


01.02.2026 23:09
1.9k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

31.01.2026 16:33
2.6k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

31.01.2026 11:10
5.2k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

31.01.2026 08:52
2.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...