ABŞ-da mallary goramak üçin milliardlarça tohumsyz siňekler köpeldiler

  • 06.07.2025 15:46
  • 11k+

ABŞ-nyň hökümeti Tehasda we Meksikada et senagatyny Amerikanyň tropik et siňeginiň (Cochliomyia hominivorax) zabun liçinkalaryndan halas etmek üçin uly taslamany durmuşa geçirip başlady. Bu siňekler mallaryň ýarasynda ýumurtga taşlaýarlar, bu bolsa iri şahly mallaryň kesellemegine we  ölmegine sebäp bolup bilýär.

AP habarlar gullugynyň habaryna görä, kesellän ýekeje mal birnäçe hepdäniň içinde tutuş sürini ýoklap biler. Bejergi edip bolýar, ýöne köplenç bu agyryly geçýär.
Zyýankeşlere garşy göreşmek üçin ABŞ-nyň Oba hojalygy ministrligi tohumsyz erkek çybynlary köpçülikleýin köpeltmek we ýaýratmak maksatnamasyna başlady. Köpelip bilmezlikleri üçin olary radiasiýa arkaly tohumsyzlandyrýarlar. Bu usul himiki serişdeleri ulanmaklyga garanda ekologiýa taýdan has arassa we täsirli hasaplanýar. 1960-njy ýyllarda şuňa meňzeş çemeleşme howpy aradan aýyrmaga kömek etdi, ýöne geçen ýyl parazit Meksikanyň günortasynda ýene döredi.
2026-njy ýyla çenli Tehasda we Meksikada hepdede 400 million siňek öndürmäge ukyply birgiden fabrikler bolar. Siňeklere ýumurtga tozy bilen balyň garyndysy berilýär we liçinkalary ýonuşgaly gabyň düýbünde ösdürilýär.
Florida uniwersitetiniň dosenti Edwin Berjessiň sözlerine görä, tohumsyzlandyrylan siňekleri ulanmak zyýankeşlere garşy göreşde iň oňat üstünlikleriň biridir. ABŞ bu taslama oba hojalygyny gorar we ykdysady ýitgileriň öňüni alar diýip umyt edýär.


24.03.2026 16:50
1.6k+

LEGO 32 gektar meýdanda äpet Gün energiýa parkyny döredýär: ol ýerde 30 700 panel oturdylar

LEGO Group kompaniýasy Wirjiniýa ştatynyň (ABŞ) Çesterfild okrugynda öz hususy Gün elektrostansiýasy bolan önümçilik toplumyny gurýar. Taslama 32 gektar meýdany tutýan Gün energiýa parkyny döretmegi göz öňünde tutýar diýip, Interesting Engineering habar berýär...

23.03.2026 13:40
3.4k+

Nemes matematigi 60 ýyllyk meseläniň çözgüdi üçin Abel baýragyny aldy

Nemes matematigi Gerd Faltings 1983-nji ýylda öňe sürlen Mordell çaklamasynyň subutnamasy üçin 2026-njy ýylyň Abel baýragynyň eýesi boldy. Bu barada «New Scientist» neşiri habar berýär. Bu çaklama 1922-nji ýylda Luis Mordell tarapyndan düzülipdi...

23.03.2026 09:29
5.2k+

Panamada iň ownuk ýaprakly agaç tapyldy: görnüş derrew ýitmek howpy astynda diýlip yglan edildi

Smitson institutynyň botanikleri Panamada Clusia nanophylla atly täze agaç görnüşini resmi taýdan beýan etdiler. Bu ösümligiň taryhy 2000-nji ýylda Serro-Kolorado daglyk sebitinden başlandy, ýöne bilermenleriň onuň özboluşlylygyny tassyklamagy üçin 25 ýyl gerek boldy...

22.03.2026 12:31
6.6k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...