Ispaniýadan tapylan syrly "Ekskalibur" musulmanlara degişli bolup çykdy. Onuň ýaşy - 1000 ýyl

  • 03.05.2024 22:26
  • 25k+

Arheologlar 1994-nji ýylda Walensiýadan (Ispaniýa) tapylan gylyjyň ýaşyny kesgitlediler. “Haýtek”-iň ýazmagyna görä, bu artefakt iň soňky gezek X asyrda, Ispaniýanyň aglaba bölegi musulman hökümdarlarynyň gol astyndaka ulanylypdyr.

46 sm uzynlykdaky demir gylyç mazardan tapyldy, ol ýere dürtülgi ýagdaýda eken, şonuň üçin taryhçylar ony şa Arturyň rowaýata öwrülen gylyjy bilen meňzeşligi üçin, “Ekskalibur” diýip atlandyrdylar. Onuň tutawajy bürünç plastinalar bilen bezelipdir we tygynyň bolsa häsiýetli egriligi bar. Tygynyň bu soňky aýratynlygy onuň senesini kesgitlemegi kynlaşdyrdy, sebäbi biziň eýýamymyzyň 418-nji ýylyndan 711-nji ýylyna çenli Ispaniýany dolandyran westgotlaryň ýaraglarynda hem şeýle aýratynlyk bardy.
Granada uniwersitetiniň arheology Hoze Migel Osuna tarapyndan geçirilen gözleg gylyjyň Walensiýanyň musulmanlaryň hökümdarlygy astynda döwri ulanylandygyny görkezdi. Mundan başga-da, gylyjyň ululygyna we el goraýjysynyň ýokdugyna seredip, hünärmenler onuň atlylara degişli bolandygyny çaklaýarlar.
Walensiýadan tapylan Ekskalibur özboluşly hasaplanýar, sebäbi ol bu sebitden tapylan yslam döwrüniň ilkinji gylyjydyr.


düýn 18:38
4.5k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

düýn 16:25
3.3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

düýn 14:31
1.8k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

26.01.2026 22:13
3.5k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...