Ispaniýadan tapylan syrly "Ekskalibur" musulmanlara degişli bolup çykdy. Onuň ýaşy - 1000 ýyl

  • 03.05.2024 22:26
  • 25k+

Arheologlar 1994-nji ýylda Walensiýadan (Ispaniýa) tapylan gylyjyň ýaşyny kesgitlediler. “Haýtek”-iň ýazmagyna görä, bu artefakt iň soňky gezek X asyrda, Ispaniýanyň aglaba bölegi musulman hökümdarlarynyň gol astyndaka ulanylypdyr.

46 sm uzynlykdaky demir gylyç mazardan tapyldy, ol ýere dürtülgi ýagdaýda eken, şonuň üçin taryhçylar ony şa Arturyň rowaýata öwrülen gylyjy bilen meňzeşligi üçin, “Ekskalibur” diýip atlandyrdylar. Onuň tutawajy bürünç plastinalar bilen bezelipdir we tygynyň bolsa häsiýetli egriligi bar. Tygynyň bu soňky aýratynlygy onuň senesini kesgitlemegi kynlaşdyrdy, sebäbi biziň eýýamymyzyň 418-nji ýylyndan 711-nji ýylyna çenli Ispaniýany dolandyran westgotlaryň ýaraglarynda hem şeýle aýratynlyk bardy.
Granada uniwersitetiniň arheology Hoze Migel Osuna tarapyndan geçirilen gözleg gylyjyň Walensiýanyň musulmanlaryň hökümdarlygy astynda döwri ulanylandygyny görkezdi. Mundan başga-da, gylyjyň ululygyna we el goraýjysynyň ýokdugyna seredip, hünärmenler onuň atlylara degişli bolandygyny çaklaýarlar.
Walensiýadan tapylan Ekskalibur özboluşly hasaplanýar, sebäbi ol bu sebitden tapylan yslam döwrüniň ilkinji gylyjydyr.


şu gün 02:03
1.5k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

düýn 11:00
4.8k+

Gün sowaşýar: onuň işjeňligi 2024-nji ýyldaky iň ýokary derejesinden 2–3 esse peseldi

Günüň işjeňligi durnukly peselme tapgyryna geçdi. Häzirki işjeňlik döwrüniň iň ýokary nokady 2024-nji ýylda doly geçildi diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary instituty habar berýär. Berilýän maglumatlardan çen tutsaň, ýakyn ýyllarda görkezijiler geçilen ýokary derejelerine gaýdyp gelmez...

01.02.2026 23:09
2.3k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

31.01.2026 08:52
2.3k+

Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady...