Dünýäniň ilaty garraýar. Türkiýe we beýleki ýurtlar “garry” topardakylaryň üstüni ýetirýärler

  • 02.04.2024 14:08
  • 11k+

Dünýäniň ilatynyň garamagy çaltlaşýar we Türkiýäniň ilaty hem şolara degişli. Bu ýurt 2023-nji ýylyň ahyrynda “garry” ilatly ýurtlaryň hataryna girdi.

BMG-nyň toparlara bölüşine görä, 65 ýaşdan uly adamlaryň sany ilatyň 10% -inden geçen ýagdaýynda ol ýurt demografiýa taýdan “garry” ýurtlara degişli hasaplanýar.
“Dünýäniň demografiki geljegi” baradaky hasabata görä, bu ýaş toparyndaky adamlaryň sany beýleki ýaş toparlaryna garanyňda has çalt artýar.
Birleşen Milletler Guramasynyň Ilat Gaznasynyň maglumatlaryna görä, Ýewropa dünýädäki garry adamlaryň ortaça iň köp ýaşaýan sebitidir - 19%.
Ilat sany 85 milliondan geçen Türkiýede hem şeýle tendensiýa görünýär. 2023-nji ýylyň ahyryna çenli Türkiýede 65 ýaşly we ondan uly adamlaryň sany 8 million 722 müň 806 adam boldy. Hünärmenler onuň 2030-njy ýyla çenli 12,9 göterime, 2040-njy ýyla çenli - 16,3 göterime, 2060-njy ýyla çenli ýurduň umumy ilatynyň 22,6 göterimine ýetjekdigini çaklaýarlar.
Şuňa meňzeş ýagdaýy dünýäniň beýleki ýurtlarynda-da görmek bolýar. Mysal üçin, Ýaponiýada garry adamlaryň paýy 29% -den, Italiýada - 24% -den geçýär
2050-nji ýyla çenli dünýäde 65 ýaşly we ondan uly adamlaryň sany 5 ýaşa çenli çagalaryň sanyndan iki esse köp bolar we 12 ýaşa çenli çagalaryň sanyna deň bolar diýlip garaşylýar.
Ilatyň garramagy birgiden sosial we ykdysady netijelere baglydyr, mysal üçin, saglyk ulgamyna düşýän agramyň artmagy we zähmete ukyply ilat sanynyň azalmagy muňa täsirini ýetirip biler.


23.03.2026 16:47
6.8k+

«Göribiň gözi çyksyn!»: Türkiýedäki 1500 ýyllyk mozaikadan şeýle ýazgy tapyldy

Türkiýäniň Ortaýer deňziniň kenaryndaky gadymy Siedra şäherinde arheologlar takmynan 1500 ýyllyk, gowy saklanan we gadymy grek dilinde degişmeli ýazgylar ýazylan mozaikany tapdylar. Onuň ýüzünde «Göribiň gözi çyksyn...

17.03.2026 15:38
10k+

Ýapon alymlary pişikleriň ýere düşenlerinde näme üçin hemişe aýaklarynyň üstüne düşýändigini düşündirdiler

Ýaponiýanyň Ýamaguti uniwersitetiniň alymlary pişikleriň ýere düşenlerinde näme üçin aýaklarynyň üstüne düşýändigini düşündirdiler. Bu barlagyň netijeleri The Anatomical Record ylmy žurnalynda çap edildi. Bu ýagdaý haýwanyň oňurgasynyň aýratynlyklary bilen baglanyşyklydyr...

16.03.2026 19:40
6.1k+

ÝB ýurtlarynda çaga dogluşy soňky 60 ýylda iň pes derejä düşdi

Ýewropa Bileleşiginiň ýurtlarynda 2024-nji ýylda çaga dogluşynyň umumy koeffisienti her aýal üçin 1,34 çaga deň boldy — bu soňky alty onýyllygyň içinde iň pes görkezijidir. Deňeşdirmek üçin, 1964-nji ýylda bu görkeziji 2,62-ä deňdi...

15.03.2026 00:09
6.9k+

Türkiýede ilat has çalt garraýar: garrylaryň sany 9,5 mln adamdan geçdi

Türkiýede 65 we ondan uly ýaşly adamlar indi ilatyň 11,1%-ini düzýär. «Turkstat-yň» berýän maglumatlaryna görä, bu görkeziji 2020-nji ýyldaky 9,5% bilen deňeşdirilende ep-esli ýokarlandy. Türkiýe garry ilatyň paýy boýunça dünýäniň 194 ýurdunyň arasynda 75-nji orunda durýar...