Malýariýa keselini ýok etmäge kömek etjek sanjym döredildi

  • 19.10.2023 07:43
  • 4.3k+

Oksford uniwersitetiniň we Hindistanyň gan suwuklygy institutynyň alymlary 2040-njy ýyla çenli gyzzyrma (malýariýa) keseli ýok etmäge kömek edip biljek sanjymy döretdiler.

Malýariýa keselinden, takmynan, 500 müň adam ejir çekýär. Keseli döredýän plazmodiý çybynyň çakmagy arkaly ýokuşýar we soňra ol adam bedeninde köpelýär. Keseliň dowamynda parazitler adamyň gyzyl gan öýjüklerini ýok edýär, netijede, näsag agyr ganazlykdan ölýär. Alymlar keseli deriniň üsti bilen bedene girip, güýjäp başlamazyndan ozal ýok etmek isleýärler.
«R21/Matrix» sanjymy eýýäm BSGG-niň tassyknamasyny aldy. Dermanyň artykmaçlygy onuň bu keseli irki döwründe ýeňip geçmäge kömek edýänligindedir, şeýle hem onuň köpçülikleýin we arzan önümçiligini ýola goýmak mümkindir. Synaglar «21/Matrix-iň» keseliň 75% öňüni alýandygyny görkezdi.

«Biz bäş ýa-da on ýylyň içinde keselden doly dynarys diýip pikir etmeýäris, munuň üçin hakyky görkeziji hökmünde, takmynan, 15 ýyl gerek bolar. 2040-njy ýyl sanjym üçin dogry maksat bolar. Hiç kim häzirki çärelerden – çybyn torlaryndan we dermanlardan ýüz öwürmegi teklip etmeýär. Emma indi adamzadyň beýleki usullardan has gowy gorap biljek täze serişdesi bar» diýip, hünärmenler belleýärler.


10.03.2026 19:18
7.1k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.7k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...