Günorta Afrikada we Awstraliýada 1,3 milliard ýewrolyk teleskoplar gurlar

  • 21.07.2021 19:44
  • 5.2k+

Günorta Afrikanyň Milli Gözleg Gaznasy bilen Günorta Afrika Radio Astronomiýa Obserwatoriýasy bilelikde dünýäniň iň uly radio teleskopyny gurmak üçin 1,3 milliard ýewrolyk taslama boýunça işiň başlandygyny mälim etdiler. Bu hakda "Global Constructor Review" salgylanyp, news.rambler.ru habar berdi.

Taslama gatnaşyjy ýurtlar Günorta Afrikada we Awstraliýada “Square Kilometre Array” (SKAO) iki massiwiniň gurluşygyna başlamaga rugsat berdiler. Yzarlaýan radio ýygylyklaryna laýyklykda, bu iki teleskopa SKA-Low (Awstraliýa) we SKA-Mid (Günorta Afrika) diýlip at berildi. SKA-Mid teleskopy Günorta Afrika MeerKAT radio teleskop massiwini, SKA-Low bolsa Awstraliýada bar bolan prototip stansiýasyny öz içine alar.

“Begenjimden iki bolup bilemok. Açylyş üçin 30 ýyllap taýýarlyk görüldi. Häzirki wagtda adamzat dünýädäki iň uly ylmy desgany, bir hem däl, Älemiň iň haýran galdyryjy syrlaryny açmak üçin döredilen iň uly we çylşyrymly radio teleskoplaryň ikisini gurmagy öz egnine alyp, ýene-de bir ägirt uly ädim ädýär" diýip, SKAO-nyň müdiri Filipp Daýmond bu barada teswir berdi.


şu gün 15:17
2.1k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

şu gün 15:12
1.3k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.2k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.3k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...