Bütindünýä maýylganlygynyň tizligi 24 müň ýylda rekord derejä ýetdi

  • 17.11.2021 23:52
  • 10k+

Amerikaly alymlar topary bütindünýä maýylganlygynyň rekord tizligini hasaba aldy. Indi howanyň üýtgemegi 24 müň ýyl ozalkysyndan has çalt bolup geçýär. Bu barada Nature žurnalyna salgylanyp, riafan.ru habar berdi.

Arizona uniwersitetiniň barlagçylary Boulderdäki Milli atmosfera gözleg merkezinden, Waşington uniwersitetinden we Miçigan uniwersitetinden bolan kärdeşleri bilen bilelikde Ýeriň klimatyny täzeden öwrendiler. Bu baradaky ylmy iş Nature žurnalynda çap edildi.

"Bu rekonstruksiýa häzirki temperaturanyň 24,000 ýylda görlüp-eşidilmedik derejededigini we adamzat tarapyndan döredilen bütindünýä maýylganlygynyň derejesiniň şu wagta çenli görenlerimizden has ýokarydygyny göz öňünde tutýar" -diýip, Arizona uniwersitetiniň Ýer baradaky ylymlar kafedrasynyň dosenti Jessika Tirni belledi.

Klimaty öwrenijiler her 200 ýyldan bir gezek, umumylykda 24 müň ýylyň dowamynda temperaturanyň global üýtgemeleriniň kartalaryny düzýärler. Munuň üçin iki sany garaşsyz maglumat toplumy - deňiz çökündileriniň temperaturasy we klimatyň kompýuter modeli ulanylýar.


düýn 18:38
3.9k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

düýn 16:25
3.1k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

düýn 14:31
1.6k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...

26.01.2026 22:13
3.5k+

Awstraliýanyň gadymy kengurulary 250 kg agrama garamazdan böküp bilipdirler

Alymlar mundan 13–30 müň ýyl ozal Awstraliýada ýaşan äpet kengurularyň 250 kilograma ýetýän agramyna garamazdan, böküp bilendiklerini anykladylar. Deňeşdirmek üçin aýtsak, häzirki döwrüň iň uly gyzyl kengurularynyň agramy 90 kilogramdan geçmeýär...