Bütindünýä maýylganlygynyň tizligi 24 müň ýylda rekord derejä ýetdi

  • 17.11.2021 23:52
  • 10k+

Amerikaly alymlar topary bütindünýä maýylganlygynyň rekord tizligini hasaba aldy. Indi howanyň üýtgemegi 24 müň ýyl ozalkysyndan has çalt bolup geçýär. Bu barada Nature žurnalyna salgylanyp, riafan.ru habar berdi.

Arizona uniwersitetiniň barlagçylary Boulderdäki Milli atmosfera gözleg merkezinden, Waşington uniwersitetinden we Miçigan uniwersitetinden bolan kärdeşleri bilen bilelikde Ýeriň klimatyny täzeden öwrendiler. Bu baradaky ylmy iş Nature žurnalynda çap edildi.

"Bu rekonstruksiýa häzirki temperaturanyň 24,000 ýylda görlüp-eşidilmedik derejededigini we adamzat tarapyndan döredilen bütindünýä maýylganlygynyň derejesiniň şu wagta çenli görenlerimizden has ýokarydygyny göz öňünde tutýar" -diýip, Arizona uniwersitetiniň Ýer baradaky ylymlar kafedrasynyň dosenti Jessika Tirni belledi.

Klimaty öwrenijiler her 200 ýyldan bir gezek, umumylykda 24 müň ýylyň dowamynda temperaturanyň global üýtgemeleriniň kartalaryny düzýärler. Munuň üçin iki sany garaşsyz maglumat toplumy - deňiz çökündileriniň temperaturasy we klimatyň kompýuter modeli ulanylýar.


düýn 22:24
1.3k+

Türkmenistanyň ýaş startapçylarynyň bäsleşiginiň jemleri jemlenildi

Türkmenistanda «Türkmenistan – mümkinçilikleriň ýurdy» atly ýaş innowatorlaryň bäsleşigi tamamlandy. Ol tehnologiýa, ylym we telekeçilik dünýäsinde özlerini görkezmäge taýýar mekdep okuwçylaryny, talyplary we ýaş mugallymlary birleşdirdi...

düýn 20:51
3.2k+

Garynjalarda agalygy eýelemegiň täsin taktikasy ýüze çykaryldy

Ýaponiýaly alymlar garynjanyň käbir görnüşleriniň başga koloniýalary eýelemek üçin ulanýan täsin mehanizmini ýüze çykardylar. Görnüşine görä, käbir korolewa-basyp alyjylar himiki ýaragy ulanyp, işçi garynjlary aldaw bilen öz urugbaşyny ýok etmäge mejbur edýärler we onuň ýerini eýeleýärler...

26.11.2025 11:15
2.1k+

Türkmen alymlary alunitiň, tozganyň we rozmariniň binýadynda fitomineral bejeriş gelini işläp taýýarladylar

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy «Alunitiň, tozganyň (Taraxacum officinale) we rozmariniň (Rosmarinus officinalis) fitomineral bejeriş geli» atly işläp taýýarlamak tehnologiýasyna awtorlyk hukugyny bellige aldy...

26.11.2025 10:04
2k+

Garaharsaň hatda adatdan daşary kosmos şertlerinde-de ýaşaýşa ukyply bolup çykdy

Physcomitrium patens garaharsaň (moh) görnüşiniň sporalary Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda dokuz aý bolandan soň hem ýaşaýşa ukyply bolup galdy. Kosmosda wagty olar wakuuma, temperatura üýtgemelerine, mikrograwitasiýa, ultrabenewşe şöhlelerine we kosmos radiasiýasyna sezewar boldy diýlip, iScience žurnalyndaky täze makalada aýdylýar...