Nýu-Ýork uniwersitetiniň (ABŞ) alymlary adam beýnisiniň nädip aýry-aýry sözleri sözlemlere öwürýändigini anyklamaga kömek edýän barlagy geçirdiler. Neýrolingwistika şu çaka çenli, esasan, aýry sözleriň emele getirilişini öwrenipdi, ýöne olaryň many berýän zynjyrlara birleşiş prosesini öwrenmändi.
Synag kelleçanagyň boşlugyna ýerleşdirilen elektrodlary ulanyp, beýni bardasynyň işjeňligini ýazga almagyň usuly bolan elektrokortikografiýa (EkoG) ulanylyp geçirildi. Barlaga derman bilen bejeriş peýda etmeýän garaguş keselli 10 näsag - 20 ýaşdan 45 ýaş aralygyndaky üç aýal we ýedi erkek gatnaşdy.
Synaga gatnaşyjylar suratlarda şekillendirilen sözleri aýtdylar we multfilmlerdäki sahnalary suratlandyrýan sözlemleri düzdüler. Gahrymanlar hökmünde towuk, it, Drakula, Frankenşteýn, nindzýa we şepagat uýasy saýlandy. Gönükme işjeň we passiw sintaktik gurluşlary gurmagy öz içine alýardy.
Alnan netijeleri seljermek üçin maşyn öwrediş usuly ulanyldy. Netijede, alymlar aýry-aýry sözler aýdylanda beýniniň işjeňliginiň durnukly patternlerini kesgitläp, sözleriň sözlemlere birleşdirilende bu patternleriň nähili üýtgändigini öwrenip bildiler.
Görnüşi ýaly, söz patternleriniň özi durnukly bolup galýar, ýöne sözleriň tertibi we sintaksisiň çylşyrymlylygy olaryň işleýşine täsir edýär. Passiw gurluşlaryň düzülişi dünýäniň köp dillerinde gepleýän adamlaryň predmetleri obýektleriň öňünde goýmagy makul bilýän lingwistik syn bilen gabat gelýän gurluşlar üçin has köp akyl tagallasy talap edilýär.
Synag Communications Psychology žurnalynda jikme-jik beýan edilýär.
